. و نيز در نامهاى كه معاويه براى آن حضرت مىنويسد متذكّر مىگردد كه تو اى على همان كسى هستى كه بعد از رحلت رسول خدا حتّى چهل نفر ناصر و معين نداشتى ، و وقتى كه پدرم ابو سفيان آمد با تو بيعت كند به او گفتى كه اگر چهل نفر معين و ناصر مىداشتم بر عليه مخالفان قيام مىنمودم . « 1 » لذا چون آن حضرت را تنها يافتند ناصران آن حضرت كه عبارت بودند از سلمان ، ابوذر ، مقداد ، زبير ، عمّار بن ياسر ، عبّاس بن عبد المطلّب ، ابَىّ بن كعب ، عُتْبة بن ابى لهب ، بَراء بن عازب ، سعد بن ابى وقّاص ، طلحة بن عبيد اللّه « 2 » و تمام بنى هاشم و بسيارى ديگر از مهاجرين و انصار در خانهء فاطمه عليها السّلام متحصّن شدند و براى حفظ جان خود از گزند ، جائى را بهتر از خانهء دختر رسول خدا مأمن نيافتند . ابوبكر عمر را براى احضار آنان براى بيعت فرستاد و گفت : فَانْ ابَوْا فَقاتِلْهُمْ « 3 » « اگر نيامدند با آنها مقاتله و كارزار كن . »
كيفيت بيعت گرفتن از اميرالمؤمنين عليه السّلام به اجبار
عمر با جماعتى از اعوان خود آمد و در خانه فاطمه عليها السّلام وارد شد . ابنابىالحديد گويد : ثُمَّ دَخَلَ عُمَرُ فَقالَ لِعَلِىٍّ : قُمْ فَبايِعْ فَتَلَكَّأَ وَ احْتَبَسَ ، « 4 » فَاخَذَ بِيَده فَقالَ : قُمْ ، فَابى انْ يَقُومَ ، فَحَمَلهُ وَ دَفَعَهُ كَما دَفَعَ الزُّبَيْرَ حَتّى امْسَكَهُما خَالِدٌ وَ ساقَهُما عُمَرُ وَ مَنْ مَعَهُ سَوْقاً عَنيفاً ، وَ اجْتَمَعَ النّاسُ يَنظُرُونَ وَ امْتَلَأَتْ شَوارعُ الْمَدينَةِ بِالرِّجالِ ، وَ رَأتْ فاطِمَةُ ما صَنَعَ عُمَرُ فَصَرَخْت وَ وَلْوَلتْ وَ اجْتَمَعَ مَعَها كَثيرٌ مِنْ الْهاشِمِيّاتِ وَ غَيْرِهِنَّ فَخَرَجَتْ الى بابِ حُجْرَتِها وَ نادَت : يا ابا بَكْرٍ ما اسْرَعَ ما اغَرْتُمْ عَلى اهْلِ بَيْتِ رَسُولِ اللّهِ ، وَ اللّهِ لا أُكَلِّمُ عُمَرَ حَتّى الْقَى اللّهَ . « 5 »
هامش
( 1 ) نامه معاويه كه از جواب اميرالمؤمنين در « نهج البلاغه » ص 33 مكاتيب معلوم مىگردد .
( 2 ) در كتاب « عبداللّه بن سبا » طبع مصر ص 65 گويد : اين گروه از بيعت تخلف نموده و در خانه فاطمه متحصن شدند ، فى « الرياض النضرة » 1 / 167 و « تاريخ الخميس » 1 / 188 و « ابن عبد ربه » 3 / 64 و « تاريخ ابى الفداء » 1 / 156 و « ابن شحنة » بهامش « الكامل » 112 و « جوهرى » حسب رواية ابنابىالحديد ج 2 ص 130 - 134 و « سيرة الحلبيّة » 3 / 394 و 397 .
( 3 ) « كنز العمّال » ج 3 / 140 .
( 4 ) تَلكَّأَ به معنى اينستكه كندى كرد و توقف نمود و نيز احْتَبَسَ به معنى توقف و تأنّى است .
( 5 ) « شرح نهج » ج 2 ص 19 و نيز درج 1 ص 134 اين داستان را آورده است .