احْسَنُوا فَلَهُمْ وَ لَكُمْ ، وَ انْ اساؤُوا فَلَكُمْ وَ عَلَيْهِمْ « 1 »
« ابو هريره مىگويد كه : پيغمبر فرمودند : به زودى بعد از من بر شما واليانى حكومت مىكنند ، والىهاى خوب و نيكوكار و والىهاى فاجر و فاسق و زشت كردار . پس بشنويد فرمان آنها را و اطاعت كنيد هر چه را با حقّ موافقت دارد ، و پشت سر همه نماز بخوانيد . اگر خوب بودند هم براى آنها مفيد است و هم براى شما ، و اگر بد بودند براى شما مفيد است و براى آنان مضرّ . »
بارى اينها نمونهاى از رواياتى است كه عامّه در كتب خود نقل نموده و اساس اطاعت از أُولواالامر را بر آنها پايهگذارى مىكنند . آنها اطاعت امراء را تا وقتى كه نماز را اقامه كنند واجب مىدانند ، امير هر كه باشد و هر چه بجا آورد . البتّه معلوم است كه اين روايات همگى مجعول است . بعد از آنكه خلفاى جور بر سر كار آمدند بالاخصّ در زمان معاويه براى سر و صورت دادن به زشتيهاى آنها و براى ساكت نمودن مردم روايات بسيارى را علماء دربارهء معاويه جعل كردند و در بين مردم منتشر نمودند ، و بر خلاف نصّ صريح قرآن مجيد و سنّت رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله احكامى را نشر و اباطيلى را پخش كردند . خود حضرت رسول اللّه از اين مصيبت خبر داده و مىفرمايد :
« بعد از من اقوال بىجا در بين مردم پيدا مىشود هر حديثى را از قول من اگر يافتند كه مخالف كتاب خدا باشد آن را به ديوار بزنيد . »
كنايه از آنكه آن را دور بيفكنيد و بدان اعتنا نكنيد ، روايت سازان آن را جعل نموده و مردم مسكين را بدين وسيله گمراه مىكنند . ما قبل از مراجعه به سند روايات فوق بايد آنها را با كتاب خدا تطبيق كنيم .
آيات داله بر حرمت اطاعت اهل معصيت
اينك ما چند آيه از قرآن مجيد نقل مىكنيم :
فَلا تُطِعِ الْمُكَذِّبِينَ
« 2 » « از افرادى كه حقائق را تكذيب مىكنند اطاعت مكن . »
وَ لا تُطِعْ كُلَّ حَلَّافٍ مَهِينٍ
« 3 » « از هر فردى كه سوگند بسيار ياد مىكند و فرومايه است پيروى منما . »
وَ لا تُطِعِ الْكافِرِينَ وَ الْمُنافِقِينَ وَ دَعْ أَذاهُمْ وَ تَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ
« 4 »
«
از كافران و منافقان اطاعت مكن و از جور و آزار آنان درگذر و كار خود را به خداى خود بسپار . »
فَلا تُطِعِ
هامش
( 1 ) « الدر المنثور » ج 2 ص 177 .
( 2 ) سوره قلم : 68 - آيه 8 .
( 3 ) سوره قلم : 68 - آيه 10 .
( 4 ) سوره احزاب : 33 - آيه 48 .