كرديم ، و خلفائى بر ما گماشتى « 1 » و ما از آنها به اذن تو پيروى كرديم ، و امَرائى را بر ما حكومت دادى و ما از آنها اطاعت كرديم ، خدا مىگويد : راست مىگوئيد گناه به عهدهء آنان است و شما از هر گونه گناهى منزّه هستيد . »
و در « سنن بيهقى » از سويد بن غفله نقل است كه قالَ لى عُمَرُ بْنُ الْخَطّابِ : يا ابا اميَّةَ لَعَلَّكَ انْ تَخْلُفَ بَعْدى ، فَاطِعِ الْامامَ وَ انْ كانَ عَبْداً حَبَشِيّاً . انْ ضَرَبَكَ فَاصْبِرْ ، وَ انْ امَركَ بِامْرٍ فَاصْبِرْ ، وَ انْ حَرَمَكَ فَاصْبِرْ ، وَ انْ ظَلَمَكَ فَاصْبِرْ ، وَ انْ امَرَكَ بِامْرٍ يَنْقُصُ ديِنَكَ فَقُلْ : سَمْعٌ وَ طاعَةٌ ، دَمى دُونَ دينى . « 2 » و نيز سيوطى روايت كند از ابن جرير از ابن زيد فى قوله تعالى :
وَ اولِى الْامْرِ مِنْكُمْ قالَ : قالَ ابَىٌّ : هُمْ السَّلاطينُ ، قالَ : وَ قالَ رَسُولُ اللّهِ صلّى اللّه عليه و آله و سلّم : الطّاعَةَ وَ فِى الطّاعَةَ بَلاءٌ . وَ قالَ : لَوْ شَاءَ اللّهُ لَجَعَلَ الْامْرَ فِى الْانْبِياءِ - يَعنى لَقَدْ جَعَلَ الَيْهِمْ وَ الْانْبِياءُ مَعْهُم - الا تَرى حينَ حَكَمُوا فى قَتْلِ يَحْيَى بْنِ زَكَرِيّا ؟ « 3 »
« گويد : ابَىّ گفته : مراد از أُولىالامر سلاطيناند ، و مىگويد : پيغمبر فرمود : از حاكمان اطاعت كنيد اطاعت ، و ردّ اطاعت بلا است . اگر خدا مىخواست پيوسته رياست و حكومت را در انبياء قرار مىداد لكن قرار نداد بلكه با وجود انبياء در امراء و حكّام قرار داد آيا نمىبينى دربارهء كشتن يحيى بن زكريا حكم نمودند ؟ . »
و نيز روايت كند از بخارى از انس قالَ : قالَ رَسُولُ اللّهِ صلّى اللّه عليه و آله و سلّم : اسْمَعُوا وَ اطَيعُوا وَ انِ اسْتُعْمِلَ عَلَيْكُمْ حَبَشِىٌ كَأَنَّ رَأْسَهُ زَبيبَةٌ . « 4 »
« گوش فرا دهيد و پيروى كنيد اگرچه يك غلام حبشى بر شما حكومت كند و سرش مانند كشمش يا انجيرى خشك بوده باشد . »
و نيز از ابى هريره روايت كند كه پيغمبر فرمود : سَيَليكُمْ بَعْدى وُلاةٌ فَيَليكُمُ الْبَرُّ بِبِرَّهِ وَ الْفاجِرُ بِفَجْرِهِ فَاسْمَعُوا لَهُمْ وَ اطيعُوا فى كُلِّ ما وافَقَ الْحَقَّ ، وَ صَلوُّا وَراءَهُمْ ، فَانْ
هامش
( 1 ) اين مطلب افتراء و دروغ بستن به خداست ، هيچگاه خداوند خلفاء و امرأى جور را بر مردم قرار نداده و اطاعت آنانرا واجب ننموده است .
( 2 ) « الغدير » ج 7 ص 138 . و نيز اين روايت را در « الدر المنثور » ج 2 ص 177 آورده است .
( 3 ) « الدر المنثور » ج 2 ص 176 .
( 4 ) همان .