وپيشوايان بد شما كسانى هستند كه شما آنها را مبغوض داريد آنان نيز شما را مبغوض دارند ، شما آنها را لعن مىكنيد آنها نيز شما را لعن مىكنند . مىگويد : گفتيم : يا رسول اللّه آيا در اين حال ما بر عليه آنان قيام نكنيم و آنها را از اين مسند كنار نزنيم ؟ فرمود : نه ، مادامى كه در ميان شما نماز را اقامه مىكنند . آگاه باشيد كسى كه بر او اميرى ولايت كند و در او معصيتى از معاصى خدا را ببيند بايد آن معصيت را روش ناپسند بداند ولى نبايد دست اطاعت را از دست او بيرون كشى . »
و نيز در « صحيح مسلّم » و « سنن بيهقى » از سَلَمه بن يزيد جعفى روايت است مىگويد گفتم :
يا رَسُولَ اللّهِ انْ قامَتْ عَلَيْنا امُراءُ يَسأَلُونَنا حَقَّهُمْ وَ يَمْنَعُونَنا حَقَّنا فَما تَأْمُرُنا ؟ قالَ : فَاعْرضَ عَنْهُ رَسُولُ اللّهِ صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ثُمَّ سَأَلَهُ فَقالَ : اسْمَعُوا وَ اطيعُوا فَانَّما عَلَيْهِمْ ما حُمِّلُوا وَ عَلَيْكُمْ ما حُمِّلْتُمْ .
« اگر امرائى بر ما فرمان دهند و آنان حق خود را از ما طلب كنند ولى حقوق ما را به ما ندهند در آن حال تكليف ما چيست ؟ مىگويد : پيغمبر از پاسخ اعراض كردند و دو مرتبه سؤال كرد حضرت فرمودند : گوش فرا داريد و اوامر آنان را اطاعت كنيد ، بر عهدهء آنانست كارهائى را كه مىكنند و بر عهدهء شما است كارهائى را كه مىكنيد . »
و نيز از « سنن بيهقى » از مقدام روايت است كه رسول خدا فرمود « 1 » : اطيعُوا امَراءَكُمْ ما كانَ ، فَانْ أمَرُوكُمْ بِما حَدَّثْتُكُمْ بِهِ فَانَّهُمْ يُؤْجَرُونَ عَلَيْهِ وَ تُؤْجَرُونَ بِطاعَتِكُمْ ، وَ انْ أمَرُوكُمْ بِشَىْءٍ مِمّا لَمْ آمُرْكُمْ بِهِ فَهُوَ عَلَيْهِمْ وَ انْتُمْ مِنْهُ بُرَآءُ ، ذلِكَ بِأنَّكُمْ اذا لَقيتُمُ اللّهَ قُلْتُمْ : رَبَّنا لا ظُلْمَ ؟ فَيَقُولُ : لا ظُلْمَ . فَتَقُولُونَ : رَبَّنا ارْسَلْتَ الَيْنا رُسُلًا فَاطَعْناهُمْ بِاذْنِكَ وَ اسْتَخْلَفْتَ عَلَيْنا خُلَفاءَ فاطَعْناهُمْ بِاذْنَكَ ، وَ امَّرْتَ عَلَيْنا امراءَ فَاطَعْناهُمْ . قالَ : فَيَقُولُ : صَدَقْتُمْ هُوَ عَلَيْهِمْ وَ انْتُمْ مِنْهُ بُرَآءُ .
« امرأى خود را اطاعت كنيد در هر امرى كه بنمايند . اگر شما را امر كردند به آنچه من به شما امر كردهام آنها مزد مىبرند و شما نيز به سبب اطاعت از آنها به ثواب مىرسيد ، و اگر شما را امر كردند به چيزى كه من شما را بدان امر نكردهام گناه آن به عهدهء خود آنها است نه به عهدهء شما ، به علّت آنكه چون خدا را ملاقات كنيد مىگوئيد : خدايا اين روز ظلم نيست ؟ خدا مىگويد : ظلم نيست . پس مىگوئيد : خدايا به سوى ما فرستادى پيغمبرانت را و ما از آنان به اذن تو اطاعت
هامش
( 1 ) اين روايت در « الدر المنثور » ج 2 ص 178 نيز ذكر شده است .