گفتهاند و نوشتهاند ، و حقّاً دُرهاى مكنونه را سفته ، و گوشوار طالبان و پويندگان راه نمودهاند ؛ امّا حقير تا به حال از جهت اتقان مطلب و ايجاز ، و شواهد روائيّه و شهوديّه ، و سوار كردن مطالب عرفانيّهء لقائيّه را بر اساس برهان و استحكام دليل ، همچون « رسالهء لقاء الله » مرحوم آية الحقّ و سند العرفان ، فقيه ارجمند و آيت ربّانىّ حاج ميرزا جواد آقا مَلكى تبريزى أعلى الله تعالى مقامَه القدسىّ و رَزقَنا من بركاتِه و رحماتِه بجودِه و منِّه زيارت ننمودهام . فبناءً على هذا بسيار بجا و مناسب است شطرى از ابتداى آن را كه در اصل لزوم معرفت عينيّه ، آن فقيد علم و عمل و انديشه و درايت ذكر فرموده است ، از روى نسخهء خطّيّهء خودم كه در بلدهء طيّبهء قم استنساخ نمودهام ، در اينجا حكايت نمايم . او مىفرمايد :
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحيمِ
الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ الصَّلَاةُ عَلَى رَسولِ اللهِ
وَ عَلَى آلِهِ امَناءِ اللهِ
در قرآن مجيد زياده از بيست جا عبارت لقاء الله و نظر بر خداوند وارد شده ، و هكذا در تعبيرات انبياء و ائمّه عليهم السّلام . و از اين طرف هم در اخبار ، در تنزيه حقّ جلّ و علا كلماتى وارد شده كه ظاهرش تنزيه صرف است از همهء مراتب معرفت .
علماى شيعه رضوان الله عليهم را هم در اين باب مذاقهاى مختلفه است ؛ عمدهء آن دو مذاق است : تنزيه صرف حتّى اينكه منتهاى معرفت همان فهميدن اينست كه بايد خداوند را تنزيه صرف نمود . و آيات و اخبارى كه در معرفت و لقاء الله وارد شده است ، آنها را تأويل نمود .
مثلًا تمام آيات و اخبار لقاء الله را معنى مىكنند بر مرگ و لقاء ثواب و عقاب .
و فرقهء ديگر را مذاق اينست كه : اخبارى كه در تنزيه صرف وارد شده
الله شناسى (فارسى) — صفحة 39
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص٣٩