الهام مىگيرد ، همانطور كه با بتپرستان و عبادتكنندگان اصنام بدينگونه مخاطبه كرده است . و بدانها تذكّر دهد كه آنچه انسان را مجبور مىكند به عبادت ربّ ، آن مىباشد كه انسان تمام زمامهاى خير و شرّ ، و نفع و ضرّ را بدست وى مىبيند لهذا او را مىپرستد . چون او مالك و صاحب اختيار منفعت و ضرر مىباشد وى را عبادت مىكند ؛ به طمع آنكه ضرر را از او دفع نمايد و خير و نفع را به او ايصال نمايد به جهت عبادتى كه از او كرده است .
و جميع موجوداتى كه غير از خداى تعالى هستند ابداً مالك و صاحب اختيار چيزى نمىباشند ؛ خواه ضرر باشد ، خواه منفعت . زيرا آنها مملوك محض خدا هستند و مسلوب القدره . بنابراين چگونه جائز است آنها را تخصيص به عبادت دهند و با پروردگارشان كه مالك آنها و غير آنهاست شريك گردانند ؟ !
لهذا واجب و فرض مىشود كه تنها الله تعالى را تخصيص به عبادت دهند و از وى به غير او تعدّى ننمايند . چون خداوند است كه شنيدن دعوات و اجابت مخصوص اوست ؛ اوست كه مىشنود و دعاى مضطرّ را در وقت دعا اجابت مىنمايد ، و اوست كه حوائج بندگانش را مىداند و از آن غفلت نمىكند ، و در آنها به غلط و خطا راه نمىپيمايد به خلاف غير او .
چون غير او مالكيّت دارد به مالكيّتى كه خدا به دو داده است ، و قوّت دارد به قوّتى كه خدا به وى عنايت كرده است .
با اين بيانى كه نموديم :
اوّلًا ظاهر گشت كه حجّت و دليلى كه در اين آيه اقامه شده است غير از حجّت و دليلى مىباشد كه در آيه سابقه اقامه گرديده است ، و اگرچه هر دو حجّت و دليل با همدگر توقّف دارند بر مقدّمهء مشتركهء بينهما ؛ و آن مقدّمه عبارت است از بودن مسيح و مادرش دو انسان ممكن الوجود نيازمند .
الله شناسى (فارسى) — صفحة 199
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص١٩٩