و كلام خدا :
وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَنُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّئاتِهِمْ وَ لَنَجْزِيَنَّهُمْ أَحْسَنَ الَّذِي كانُوا يَعْمَلُونَ
، بيان است براى عاقبت ايمانشان حقّ ايمانى كه مقارن با جهاد بوده است . و بهواسطهء اين مبيّن مىشود كه منفعت ايمانشان به سوى خودشان رجوع مىكند نه به سوى الله سبحانه ، و آن عطيّه و فضلى مىباشد از جانب خداوند .
و بنابراين ، اين آيه خالى از دلالت مختصرى نمىباشد بر آنكه جهاد در راه خدا عبارت است از ايمان و عمل صالح . چرا كه در حقيقت ، در معنى تبديل گفتار خدا در آيه سابقه :
وَ مَنْ جاهَدَ
مىباشد بدين گفتارش در اين آيه :
وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ .
و تكفير سيّئات ، عبارت است از عفو و گذشتن از آنها . زيرا اصل در معنى كفر ، سَتر و پوشانيدن مىباشد . و گفته شده است : تكفير سيّئات عبارت است از تبديل كفر سابقشان به ايمان ، و معاصى سابقشان به طاعات ؛ و اين گفته درست نمىباشد .
و جزاى ايشان به
أَحْسَنَ الَّذِي كانُوا يَعْمَلُونَ
عبارت است از ترفيع مقامشان به درجهاى كه متناسب با بهترين اعمالشان بوده باشد ، و يا عدم مناقشه با ايشان در اعمالشان هنگام حساب ؛ اگر در ميان آن اعمال جهت پستى و ردائتى وجود داشته باشد . بنابراين با آنها در يكايك اعمالشان ، معامله كسى را انجام مىدهند كه بهترين نوع عمل از ميان انواع آن عمل را بجا آورده است .
و لهذا نمازشان به بهترين نمازها احتساب مىگردد و اگرچه مشتمل باشد بر بعضى از جهات ردائت و پستى ؛ و هكذا . » « 1 »
بيان علّامه : كسى كه توقّع لقاء خدا را دارد بايد كمر همّت به جهاد بربندد
بالجمله اين آيه شريفه مورد بحث ، و با اين تفسير مُنيف حضرت علّامه
هامش
( 1 ) « الميزان فى تفسير القرآن » طبع آخوندى ، ج 16 ، ص 101 تا ص 107