در آغاز اين ذكر قرآن ما را با سوگند مؤكد و بزرگى رو به رو مىكند كه بر كرامت قرآن ياد شده است ، و آن در كتابى محفوظ مانده كه جز دستهاى پاك به آن نمىرسد ، و جز از جانب آفرينندهء هستى نيامده ، و اين امرى است كه ايمان آوردن به آن را بر هر انسان مخلوق واجب مىسازد .
سپس آيات اخير گفتار سوره را از بعث ( الواقعة ) خلاصه مىكند ، و آغاز آن / 451 زشت شمردن اين عمل بشر است كه حديث واقعه را كوچك و سبك مىشمارند ، و به چالش آنان با مرگ مىپردازند كه خدا همهء بندگان خويش را مجبور از پذيرفتن آن كرده است ، كه اين مرگ در عين حال دليل جزا و مسئوليتى است كه انسان چنان مىپندارد كه قدرت تحدّى و چالش با آنها را دارد . سپس آيات از تقسيم شدن مردمان به سه گروه سخن به ميان مىآورد ، و اين كه پيوستن هر كس به اصحاب و گروه خود در هنگام مرگ صورت اتمام پيدا مىكند ، و معلوم مىشود كه او از مقربان است ، يا از اصحاب اليمين ، يا از اصحاب شومى و آتش . و اين يك حقيقت واقع است ، و حق اليقينى است كه تكذيب مكذّبان و گمراهى آنان هيچ تغييرى در آن نمىدهد ، همچون هر امر واقعى ديگر كه به مجرد انكار منتفى و نابود نمىشود . و براى حتمى بودن وقوع آن همين اندازه كافى است كه وعدهاى از پروردگار بزرگ و تواناى ما است .
در پايان به تسبيح فرمان مىدهد ، بدان جهت كه راه نجات يافتن از آتش است ، و تقرب بيشتر پيدا كردن به خدا و اين كه به وسيلهء تسبيح انسان به گروه مقربان كه برترين گروه است وابستگى پيدا مىكند ، مگر نه آن است كه اين وابستگى سودمندترين راه براى مقاومت نشان دادن در برابر خوانندگان به شرك و تكذيب كردن وعدههاى خدا است ؟
شرح آيات :
[ 75 - 76 ] بزرگى خدا و نامهاى او ، هر وقت كه انسان به ملاحظه كردن هستى در پيرامون خويش مىپردازد و در اين خصوص انديشهء خود را به كار