اين حقيقت شايستهء بحث و تحقيق از سوى متخصصان است ، چه در آن فوايد علمى مهمّى براى انسان وجود دارد ، و عظمت خالق و مدبّر آنها كه از اين راه تجلّى پيدا مىكند ، بر ايمان و تصديق و تسبيح او مىافزايد .
« و دانشمندان علم نجوم مىگويند كه : از ميان ستارگانى كه شمارهء آنها بيش از چند بيليون است ( و هر چه علم انسان بيشتر شود اين شماره افزايش پيدا مىكند ) ، بعضى از آنها را مىتوان با چشم بدون چيزى ديگر مشاهده كرد ، و بعضى ديگر به وسيلهء اسبابهاى بزرگ كننده قابل ملاحظهاند ، و بعضى چنان است كه با افزارها مىتوان وجود آنها را احساس كرد ولى رؤيت آنها غير ممكن است ، اين همه در فلكهاى مخصوص قرار دارند ، و هيچ احتمالى براى آن وجود ندارد كه ميدان مغناطيسى ستارهاى به ميدان ستارهء ديگر نزديك شود ، يا ستارهاى به ستارهء ديگر برخورد كند ، مگر با آن اندازه از احتمال كه امكان برخورد يك كشتى در مديترانه با يك كشتى در اقيانوس آرام دارد و هر دو در جهتى واحد و با سرعتى واحد در حركتند كه اگر چنين احتمال مستحيل نباشد ، بسيار دور است » . « 132 » دانشمندان متخصص مىگويند كه تا كنون نزديك نيم ميليارد كهكشان اكتشاف كردهاند ، و پيوسته كهكشانى را به دنبال كهكشان ديگر اكتشاف مىكنند ، و آن كس كه از امثال اين حقايق آگاه است ، متوجه عظمت خدا به جايگاههاى ستارگان مىشود ، ولى آن كس كه از اين امر آگاهى نداشته باشد ، قسم خوردن به آن / 453 در نزد وى اهميتى ندارد .
وَ إِنَّهُ لَقَسَمٌ لَوْ تَعْلَمُونَ عَظِيمٌ
« و آن قسمى است كه اگر علم داشته باشيد ، بزرگ است . » پس هر يك گامى كه انسان در علم رو به پيش بردارد ، عظمت اين سوگند آشكارتر و مؤكدتر مىشود ، و براى عظمت آن همين بس كه آن قسمى از جانب خدا به مواقع ستارگان است ، و به صورت خلاصه مىگوييم كه قسم ياد نكردن مستقيم
هامش
( 132 ) - فى ظلال القرآن ، به نقل از كتاب : اللَّه و العلم الحديث ، ص 33 .