آنچه خدا به تو بخشيده است ، به جستجوى جهان ديگر برخيز ، و بهرهء خود را از دنيا فراموش مكن ، و نكويى كن چنان كه خداوند به تو نكويى كرده است ، و خدا تبهكاران را دوست ندارد . « 126 » به همان گونه كه احسان سبب جلب احسان است و نعمت را افزايش مىدهد ، بد كردن و سبب تباهى در زمين شدن نعمت را از آدمى سلب مىكند ، و بلكه آن را به صورت نقمت و رنج و گرفتارى درمىآورد ، و پروردگار ما سبحانه و تعالى گفته است :
إِنْ أَحْسَنْتُمْ / 358 أَحْسَنْتُمْ لِأَنْفُسِكُمْ ، وَ إِنْ أَسَأْتُمْ فَلَها
اگر نيكى كنيد به خود نيكى كردهايد ، و اگر بدى كنيد باز چنين است . « 127 » [ 62 ] سپس سياق پيش مىرود و با ما از دو باغ و جنّت ديگر سخن مىگويد كه نعيم اين دو با نعيم آن دو تفاوت دارد :
وَ مِنْ دُونِهِما جَنَّتانِ
« و نزديك آنها است دو بهشت . » از مقارنهء اين چهار باغ و ديگر نصوص ، چنان آشكار مىشود كه بهشت درجههاى فراوان دارد و مردم در آن جا با يكديگر اختلاف درجه دارند ، و على رغم آن كه گفته شده است كه اهل بهشت همه از نعمت برخوردارند و راضى به آنچه خدا از فضل خود بهرهء ايشان كرده ، به همانگونه كه از لحاظ ايمان در دنيا با يكديگر تفاوت درجه داشتهاند ، در درجاتى كه در بهشت بهرهء ايشان شده با يكديگر تفاوت دارند ، و خداوند تعالى گفته است :
هُمْ دَرَجاتٌ عِنْدَ اللَّهِ وَ اللَّهُ بَصِيرٌ بِما يَعْمَلُونَ
« آنان را در نزد خدا درجاتى است ، و خدا به آنچه مىكنند بينا است » ، « 128 » و حتّى ميان پيامبران برترى و فروترى در درجهء بهشتى وجود دارد ، و خدا گفته است :
تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنا بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ
بعضى از آن فرستادگان را بر بعضى ديگر برترى داديم » « 129 » و اين تفاضلى كه خدا آن را مقرّر داشته بى دليل نيست ، بلكه
هامش
( 126 ) - العنكبوت / 77 .
( 127 ) - الإسراء / 7 .
( 128 ) - آل عمران / 163 .
( 129 ) - البقرة / 253 .