افزايش داشته باشد ، پس اگر چنان كند كه ديگرى در حق او كرده است ، برترى و فضل به آغاز كننده اختصاص دارد » . « 122 » در حديثى به جامانده از پيامبر - در تأويل اين آيه - آمده است : « آيا جزاى كسى كه ما را به نعمت توحيد و يكتا پرستى متنعم ساخت ، چيزى جز بهشت است ؟ » . « 123 » [ 61 ] اين آيه در رفتار فرد مؤمن انعكاس پيدا مىكند و آلاء ارزانى داشتهء بر او از طرف پروردگارش نردبانى براى صعود به جانب كمال روحى و ساختن جامعه و سببى براى دست يافتن به خرسندى خدا مىشود ، و البته وسيلهاى براى تكذيب خداوند تبارك و تعالى نمىشود كه بسيارى از جن و انس چنين مىكنند .
فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ
آيا خدا به ايشان احسان نكرد و نعمتهاى آشكار و پنهان خويش را به ايشان ارزانى نداشت ، و سپس آلاء او را تكذيب كردند ؟ ! و از كجا مىدانى كه خدا احسان خود را ، در آن حال كه از احسان كردن به ديگرى خوددارى مىكنيم ، از ما قطع نكند ؟ مگر دو فرشتهء او در شب جمعه چنين ندا نمىكنند كه : « خدايا به هر انفاق كننده فرزندى خلف عنايت كن ، و به هر ممسك از انفاق تلف » ، « 124 » پس براى چه بخل مىورزيم ؟ ! چنان است كه گويى در درون ايشان احساس عميقى به آن وجود دارد كه مالك نعمتها نيستند و امانتهايى از جانب خدا در دست ايشان است ، پس از فرمان خدا براى انفاق كردن آنها خوددارى مىورزند ، در صورتى كه خدا گفته است :
وَ أَنْفِقُوا مِمَّا جَعَلَكُمْ مُسْتَخْلَفِينَ فِيهِ
و از آنچه خدا شما را در آن جانشين خود قرار داده است انفاق كنيد » ، « 125 »
وَ ابْتَغِ فِيما آتاكَ اللَّهُ الدَّارَ الْآخِرَةَ وَ لا تَنْسَ نَصِيبَكَ مِنَ الدُّنْيا وَ أَحْسِنْ كَما أَحْسَنَ اللَّهُ إِلَيْكَ وَ لا تَبْغِ الْفَسادَ فِي الْأَرْضِ إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْمُفْسِدِينَ
و در
هامش
( 122 ) - نور الثقلين ، ج 5 ، ص 199 .
( 123 ) - همان كتاب ، ص 198 .
( 124 ) - بحار الأنوار ، ج 96 ، ص 117 .
( 125 ) - الحديد / 7 .