وحى كرد . » على بن ابراهيم ( رض ) : « وحى مشافهة » يعنى رو به رو وحى كرد ، « 21 » و صادق ( ع ) / 152 به ابو بصير گفت : « اين ابو محمّد ! ولايت على بن ابى طالب از زمين نبود ، بلكه از آسمان به صورت مشافهه رسيد » . « 22 » [ 11 - 12 ] و هنگامى كه رسول در نزديك شدن به خدا نور پروردگارش را به چشم خود ديد ، او را به بصيرت ايمان در وحى نازل شدهء بر خودش ديد ، و رؤيت قلب آشكارتر و راستتر از رؤيت چشم است ، بلكه اين رؤيت قلبى تأكيد و تصديقى براى رؤيت نورى بود كه آن را مشاهده كرده بود .
امكان ندارد كه انسان بتواند پروردگارش را با چشمان خويش به صورت مشافهه و رو به رو ببيند ، و نه با عقلش ، چه آن نيز نعمتى محدود از خدا است ، بلكه پروردگارش را به توسط پروردگارش از راه تجلّى او در آيات خلق و وحى مىتوان ديد .
و در دعا با اشارهء به اين حقيقت از زبان امام چنين مىخوانيم : « اى آن كه خود دليل ذات خودى ، و از همجنسى با آفريدگانت منزّهى . . . اى آن كه به خطورهاى گمانى نزديكى ، و از ملاحظه كردنهاى با چشم به دورى » . « 23 » هنگامى كه قلب انسان چيزى را مىبيند ، در رؤيت آن خطا نمىكند ، بدان سبب كه و جدان انسان حق را قبول دارد .
ما كَذَبَ الْفُؤادُ ما رَأى
« قلب دروغ نگفت كه چيزى را ديده است . » از حق نازل شدهء بر آن از جانب خدا ، بلكه يقين قطعى دارد ، و ممكن نيست كه جدلها و شبهههاى نادانان او را متزلزل كند ، و گفتههاى رسول ( ص ) و رفتارهاى شخصى و اجتماعى او همه دليل بر آن است كه وى هيچ تكلّفى در ايمان خود نداشته و نسبت به آن يقين صادقانه داشته است .
أَ فَتُمارُونَهُ عَلى ما يَرى
« چرا با او دربارهء آنچه ديده است ستيزه
هامش
( 21 ) - مفاتيح الجنان ، دعاى ابو حمزهء ثمالى .
( 22 ) - همان كتاب ، ص 150 .
( 23 ) - مفاتيح الجنان ، دعاى صباح .