ماشين و قطار است ، كه مسافران خفته و بىخبر را بيدار مىكند .
قرآن مجيد در برخى از موارد ، به اين نكته اشاره نموده آن جا كه مىفرمايد :
« وَ مَا أَرْسَلْنَا فِى قَرْيَةٍ مِنْ نَبِىٍّ إِلَّا أَخَذْنَا أَهْلَها بِالْبَأْسَاءِ وَ الضَّرَّاءِ لَعَلَّهُمْ يَضَّرَّعُونَ ؛ « 1 »
هيچ پيامبرى را به نقطهاى اعزام نكرديم مگر مردم آن جا را به فقر و شدت ، دچار نموديم تا زارى كنند ( و بيدار گردند ) » .
براى همين هدف بود كه قوم فرعون را به خشكسالى و كمى ميوه دچار نمود تا متذكر گردند ؛ چنان كه مىفرمايد :
« وَ لَقَدْ اخَذْنَا آلَ فِرْعَونَ بَالسِّنِينَ وَ نَقْصٍ مِنَ الثَّمَرَاتِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ » « 2 » .
از اين رو در پايان آيهء مورد بحث ، ياد آور مىشود براى بيدار ساختن افكار خفتهء قريش و عموم مشركان ، آنها را به مصايب كوبنده دچار مىنماييم تا روزى كه وعدهء الهى ، كه همان پيروزى پيامبر بر شرك و كفر است ، فرا رسد و بساط شرك از ميان آنها بر چيده شود و به اين حقيقت در ذيل آيه چنين اشاره مىكند : « وَ لَا يَزَالُ الَّذِينَ كَفَرُوا تُصِيبُهُمْ بِماصَنَعُوا قَارِعَةٌ أَو تَحُلُّ قَرِيباً مِنْ دَارِهِمْ حَتَّى يَأْتِىَ وَعْدُاللَّه إِنَّ اللَّهَ لَايُخْلِفُ الْمِيعَادَ » .
شأن نزول آيه در مورد مشركان جزيرةالعرب است ، ولى مناسب بحثهاى قرآن اين است كه مفاد آن جنبهء جهانى داشته باشد ، و گويا مىخواهد چنين بفرمايد : ملل كافر ، در هر قرنى و هر زمانى گرفتار كيفر اعمال خود شده همواره با حوادث كوبندهاى از قبيل جنگها و مصايب ديگر ، كه در ديار و يا نزديك آنان رخ مىدهد ، مواجه مىشوند تا بيدار گردند .
مردم غرب در مدت كوتاهى با دو جنگ كوبنده ، كه به قتل و كشتار و
هامش
( 1 ) . اعراف ( 7 ) آيهء 94 .
( 2 ) . اعراف ( 7 ) آيهء 130 .