گرسنگىهاى مصنوعى را به وجود مىآورند و هر روز در جهان به توسعه و گسترش آن دامن مىزنند ، طرفدارى نمىكنيم . ما هرگز نبايد گرسنگىهاى ساختگى قارهء هند و آفريقا و . . . را به حساب خواست و مشيت الهى بگذاريم و با آيهء مورد بحث اين عمل را توجيه كنيم و بگوييم وسعت و ضيق معيشت آنها در دست خداست ؛ زيرا به خوبى پيداست اين جنايات فجيع ، ساختهء افكار شيطانى غولهاى اقتصاد غرب است كه اموال ملتها را به عناوين گوناگون غارت مىنمايند و مردم را از حقوق حقهء خود محروم مىسازند .
چه بسا آنان براى حفظ سيادت اقتصادى خود ميليونها تن مواد غذايى را تلف مىكنند و در نتيجه ميليونها انسان از بين مىروند تا وضع اقتصادى آنان ثابت بماند ، مثلًا در آمارهاى مربوط به سالهاى پيش چنين مىخوانيم :
« در سال 1960 ، صد و بيست ميليون تن نان در انبارهاى آمريكا از بين رفت و همين رقم كافى بود يك سال تمام بيش از پانصد ميليون جمعيت هندى را سير نگاه دارد » « 1 » .
در برابر اين سياستهاى ضد انسانى ، در هند ده ميليون نفر جان مىسپارند و 250 هزار كودك ، تنها در برزيل بر اثر كمبود غذا مىميرند « 2 » .
در پايان تذكر يك نكته لازم است كه ، مضمون آيه در آيات فراوان ديگرى « 3 » وارد شده است و در همهء موارد مقصود از روزى ، همان روزى دنيوى است و طبعاً در آيهء مورد بحث نيز مقصود از گسترش روزى ، همان نيازمندىهاى زندگى بشر در اين جهان خواهد بود و اگر در برخى از تفاسير « 4 » اين آيه به روزىهاى
هامش
( 1 ) . روشنفكر ، شمارهء 719 .
( 2 ) . سالنامهء نسل جوان ، سال 1350 ، ص 205 .
( 3 ) . مضمون اين آيه در اين سورهها آمده است : بقره ( 2 ) آيهء 245 ؛ اسراء ( 17 ) آيهء 30 ؛ قصص ( 28 ) آيهء 82 ؛ عنكبوت ( 29 ) آيهء 62 ؛ روم ( 30 ) آيهء 37 ؛ سبأ ( 34 ) آيهء 36 ؛ زمر ( 39 ) آيهء 52 ؛ شورى ( 42 ) آيهء 12 . به قرينهء اين آيات ، بايد آيهء مورد بحث را نيز تفسير نمود .
( 4 ) . الميزان ، ج 11 ، ص 383 .