پاداش روبهرو مىگردند . ناگفته پيداست پس از يك چنين دگرگونى ، افراد بهطور خود كار وظايف خود را انجام مىدهند ، در حالى كه ديگر مكتبهاى تربيتى جهان ، از چنين امتيازى برخوردار نيستند .
اسلام ، ارزش اصلاح درون را به مقامى رسانيده است كه نيت پاك را جاىگزين عمل ساخته و به نيت تنها ، همان پاداش را مىدهد كه بر عمل مىدهد .
مردى در جنگ جمل ، پس از فتح و پيروزى حضور على آمد و گفت : من در ركاب شما جنگ كردم ، ولى با خود مىگويم : اى كاش برادرم كه در كوفه زندگى مىكند ، در اين جنگ شركت مىنمود و او نيز از فيض الهى سهمى مىبرد .
اما در پاسخ او فرمود : « آيا نيّت درونى برادر تو با ماست » ( يعنى اگر مىشنيد كه امروز گروههاى حق و باطل در سرزمين بصره در برابر يكديگر صف آرايى كردهاند ، طرفدار جناح ما مىشد ؟ ) . وى در پاسخ امام گفت : بله . امام به او فرمود :
نه تنها برادر تو از فيض جهاد بهره برد ، بلكه گروهى از مردان كه در صلبهاى پدران و رحمهاى مادران هستند ، از اين فيض بىبهره نماندهاند ؛ يعنى هرگاه آنان پس از تولد ، بهسان برادر تو داراى انديشه و نيّت پاك باشند قطعاً سهمى خواهند داشت . « 1 »
در خوبى فرد ، خوبى عمل به تنهايى كافى نيست
اسلام در داورى خود دربارهء افراد تنها به عمل نمىنگرد ، بلكه علاوه بر عمل ، نيّت و انگيزهء كار را نيز در نظر مىگيرد . هرگاه فردى درمانگاهى بسازد ، تنها حسن و زيبايى عمل او در پذيرفتن عمل و دادن پاداش كافى نيست ، بلكه در صورتى مقبول است كه محرّك اين فرد ، براى چنين كار ، انگيزهء پاك و پيراسته از منافع پيدا و نا پيداى دنيوى باشد ؛ هرگاه وى درمانگاه را براى خداوند و يا به
هامش
( 1 ) . نهج البلاغه ، خ 12 .