همگى به حضور پيامبر برسند و چرا گروهى از آنان به مدينه نمىآيند تا معارف و احكام الهى را از طريق قرآن و سنّت بياموزند و به هنگام بازگشت به ميان قوم خود ، آنان را تعليم دهند ؟
در اين تفسير ، بايد از ارتباط آيه با آيات پيشين ، صرف نظر كرد و برخى از روايات اين تفسير را تأييد مىكند .
كلينى از امام صادق عليه السلام نقل فرمودهاست كه ، يعقوب بن شبيب ، از آن حضرت پرسيد : هرگاه امام فوت كند ، تكليف كسانى كه دور از مركز امامت زندگى مىكنند براى شناخت امام بعدى چيست ؟
آن حضرت در پاسخ وى ، آيهء مورد بحث را تلاوت فرمود و آنگاه افزود :
« افراد دور از مركز امامت ، گروهى را اعزام مىكنند تا حقيقت امر را به دست آورده و به آنها پس از مراجعت ابلاغ كنند و تا مراجعتشان اين چنين افراد در نشناختن امام جديد معذورند » .
چيزى كه مىتواند اين احتمال را تصحيح كند ، اين است كه ، آيه دو بار نازل شده باشد : يك بار بهصورت متصل به آيات پيشين و در اين صورت ، طبعاً مربوط به جهاد خواهد بود كه با اين ترتيب بيش از دو احتمال نخست را نخواهد داشت ، ولى اگر احتمال بدهيم كه آيه ، بار ديگر به صورت مستقل فرود آمدهاست ، در آن موقع ، احتمال سوم متعين است بالأخص كه در طول قرون اسلامى ، فقهاى اسلام ، با اين آيه بر لزوم آموزش تعاليم دينى استدلال كردهاند و گفتهاند بايد گروهى از لانه و كاشانهء خود به سوى مراكز علمى حركت كنند و علم دين را بياموزند و در بازگشت ، اقوام خود را آموزش دهند .
در سرزمين تبوك (تفسير سوره توبه) (فارسى) — صفحة 285
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص٢٨٥