بهبودى وضع مردم بود و با مقاصد عالى اسلام كمال انطباق را داشت ، اسلام نيز ، اين وضع را تثبيت نمود و هرگونه زد و خوردى را در اين ماهها از طرفين ممنوع ساخت و چنين فرمود :
« مِنْها أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ؛
از اين دوازده ماه ، چهار ماه آن ماههاى حرام است » .
در پايان آيه سه مطلب را تذكر مىدهد : الف ) مسلمانان احترام اين چهار ماه را لازم بشمرند و بدانند كه اين ماهها مانند برخى از امكنهء مكه و مدينه . . .
شرافت دارد . و جملهء « فَلا تَظْلِمُوا فِيهِنَّ أَنْفُسَكُمْ » اشاره به همين مطلب است .
ب ) دستور جهاد عمومى مىدهد كه بايد مسلمانان با تمام نيرو با اساس شرك بجنگند و مشركان بدانند كه پس از گذشتن چهار ماه ، در كشور اسلامى براى آنها جايگاهى نيست .
ج ) نيروهاى غيبى الهى با مردان پرهيزكار هستند ، چنانكه فرمود : « وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ » .
در سرزمين تبوك (تفسير سوره توبه) (فارسى) — صفحة 155
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص١٥٥