مشركان شبه جزيرهء عربستان افكنده بود . مشركان براى درهم كوبيدن اين نقطه ، كراراً مدينه را به وضع شديدى محاصره مىكردند و با دادن تلفات سنگين و گاه وارد ساختن خسارتهاى مالى و جانى بر مسلمانان - و بالاتر از همه ، با گرفتن وقت عزيز و گرانبهاى پيامبر كه از هر لحظهاى از آن بايد در تربيت و رهبرى مردم و بيان احكام و دستورهاى الهى استفاده شود عقبنشينى مىكردند و مسلمانان را براى مدت كوتاهى به حال خود وامىگذاشتند .
مزاحمت و اشغال وقت پيامبر و بازداشتن مسلمانان از آموزش مسائل دين منحصر به اين نبود ، چه بسا به پيامبر گزارش هايى مىرسيد كه توطئهء خطرناكى بر ضد اسلام در ميان افراد قبيلهاى در شرف انعقاد است و آنان در فكر جمع پول و سلاح و تنظيم سپاه هستند تا در روز معينى براى كوبيدن حكومت جوان اسلام به مدينه حمله كنند . اين گزارشها كه متأسفانه تعداد آنها در تاريخ اقامت دهسالهء پيامبر در مدينه بيش از حدعادى بود ، پيامبر را بر آن مىداشت كه يا شخصاً براى كوبيدن آنان رهسپار منطقهء شورش شود و يا گروهى را به آن جا اعزام بدارد .
نه تنها منافقان مدينه براى خود حزب نيرومندى داشتند و با اسلام و مسلمانان به مخالفت برخاستند ، بلكه يهوديان لجوج مدينه و خيبر و مسيحيان نجران نيز سدّ بزرگى بر سر راه اسلام بودند و همگى از طريق ايجاد توطئه ، جنگهاى خونين ، مشاجرات و مجادلات بىجا وقت عزيز پيامبر و مسلمانان را مىگرفتند و آنان را از آموزش احكام ، فروع اسلام و مسائل ديگر اسلامى باز مىداشتند .
پيامبر در مدت اقامت دهسالهء خود در مدينه در 27 نبرد كه برخى از آنها بيشاز يك ماه طول كشيد ، شركت كرد و براى درهم كوبيدن توطئههاى ضد اسلامى ، در حدود 55 « سريه » « 1 » ترتيب داد و انجام هر يك از امور نظامى ، مراقبت اوضاع
هامش
( 1 ) . نبردى كه پيامبر شخصاً در آن شركت نمىكرد و فقط گروهى را براى كوبيدن نقطهء تجمع شورشيان اعزام مىفرمود « سريه » مىنامند .