درس 86 : سياست داخلى و خارجى اسلام
درگذشته يادآور شديم كه آگاهى از صحت و استوارى يكى ازدو مكتب ، در گرو محاسبات زمينههاى موجود در زمان پيامبر گرامى است ، از اينرو ، فرد واقعبين ، بايد شرايط و امكانات حاكم بر عصر رسالت را به دقت مورد بحث و بررسى قرار دهد ، زيرا حكم الهى ، قطعاً مطابق امكانات و عوامل ايجابى و سلبى آن زمان خواهد بود و هرگز معنا ندارد كه شرايط محيط ، انتصاب از جانب خدا را ايجاب كند و نيز مصلحت اسلام و امت در آن باشد ، ولى خداوند حكيم بر خلاف اين مصالح ، موضوع رهبرى را به صورت يك مسألهء انتخابى به مردم واگذار كند و يا بر عكس ، مثلًا عوامل ايجاب كند كه مردم بتوانند خود ، پيشواى خويش را انتخاب كنند ، ولى وحى آسمانى خلاف آن را تصويب كند . از اينرو ، بهترين راه تحقيق ، بحث و بررسى دربارهء شرايط و زمينههاست . آيا شرايط و مصالح ايجاب مىكرد كه امام از جانب خدا معرفى گردد و يا ايجاب مىكرد از جانب مردم انتخاب شود ؟
سياست خارجى و داخلى اسلام
از عوامل تعيين كننده و سرنوشتساز ، بررسى سياست خارجى و داخلى اسلام در عصر رسالت است . آيا سياست همه جانبهء اسلام ، ايجاب مىكرد كه