پاداش روز جزا نيست ، بلكه محور بحث در اين قسم ، نظام آفرينش و اين كه اين نظام براساس عدل و داد استوار است مىباشد .
معناى عدل در آفرينش اين است كه در جهان ، تعادل حكومت مىكند و سراپاى آن موزون و متعادل بوده و در تركيب اجزاى آن ، تناسب و تعادل كاملًا رعايت شده است .
اثبات اين نوع عدالت بر عهدهء بررسى نظم جهان است و بشر با بررسىهاى علمى تا آن جا كه دست يافته ، غير از نظم ، حساب ، تناسب و اين كه هر چيزى بهجاى خويش نيكوست ، چيزى نيافته است .
و اين كه در روايت آمده :
« بِالعَدلِ قامَت السَمواتُ وَ الارضُ ؛ « 1 »
زمين و آسمانها بر عدل استوار است » مطلب بسيار متينى است ؛ زيرا اگر فاصلهء كرات و وضع و حركتهاى آنها با حساب معين و متعادلى انجام نمىگرفت ، هر آنْ محكوم به نيستى و زوال بودند .
هامش
( 1 ) . تفسير صافى ، سورهء الرحمن ، ذيل آيهء « و وضع الميزان » .