خدا توانايى بر آن دارد كه هر چيز را در مدتى بيافريند كه حساب زمانى در آن از ميان برود ، و آفريدن آسمانها و زمين را در شش روز بنا بر حكمتى قرار داد كه خود آن را مىداند ؛ مقصودش بيان اين حقيقت مهم بوده كه هر چيز در زندگى از اولين لحظه كامل آفريده نمىشود ، بلكه در راه تكامل پيش مىرود ، و حتى بر تو اى انسان لازم است كه در مسير سازندهء شخصى يا تمدنى براى رسيدن به مقام بالاتر در حركت باشى .
آيا بر خدايى كه آسمانها و زمين و آنچه را كه در ميان آنها است در اين مدت آفريد بى آن كه گرفتار رنجى شود ، برانگيختن و بار ديگر زنده كردن ما در روز قيامت دشوارى دارد ؟ و ما نسبت به آن آفرينش عظيم شش روزه چه اندازه و مقدارى داريم تا بار ديگر آفريدن ما بر آفريدگار جهان دشوار باشد ؟ !
أَ أَنْتُمْ أَشَدُّ خَلْقاً أَمِ السَّماءُ بَناها * رَفَعَ سَمْكَها فَسَوَّاها * وَ أَغْطَشَ لَيْلَها وَ أَخْرَجَ ضُحاها * وَ الْأَرْضَ بَعْدَ ذلِكَ دَحاها * أَخْرَجَ مِنْها ماءَها وَ مَرْعاها * وَ الْجِبالَ أَرْساها * مَتاعاً لَكُمْ وَ لِأَنْعامِكُمْ
- و سپس مستقيما به سخن از روز قيامت مىپردازد و مىگويد - :
فَإِذا جاءَتِ الطَّامَّةُ الْكُبْرى
آيا آفرينش شما دشوارتر است يا آسمانى كه آفريد * پوشش آن را برافراشت و سپس آن را بياراست * و شبش را تاريك ساخت و روزش را برآورد * و زمين را در پى آن گسترد * و آب و چراگاه آن را بيرون آورد * و كوهها را همچون لنگر آن قرار داد * براى بهرهمند شدن شما و چارپايانتان * پس چون حادثهء بزرگ آمد » . « 68 » و ارتباط مخصوص ميان سخن گفتن از آيات طبيعى و عظمت آنها ، و سخن گفتن از روز قيامت ، و اثبات انديشه و مفهوم بعث از طريق اين آيات ، و عظمت ارتباط و پيوندى صميمانه است كه در همهء آيات قرآن تجلّى پيدا مىكند .
[ 39 - 40 ] و قلب مؤمن نزديك است كه از تكذيب كافران نسبت به حقيقت بعث و جزايى كه مؤمن پس از هر نمود و در هر افق و در هر آن از زندگى خود آن را احساس مىكند ، منفجر شود ، و اين امرى است كه خواستار صبرى طولانى
هامش
( 68 ) - النّازعات / 27 تا 34 .