كه ايمان آوردهايد ! از خدا و رسولش اطاعت كنيد ، و از او رويگردان مشويد در حالى كه مىشنويد * و همچون كسانى مباشيد كه گفتند : شنيديم ، در حالى كه نمىشنوند * هر آينه بدترين جنبندگان در نزد خدا آن كران و گنگانند كه خرد خود را به كار نمىاندازند » . « 63 » براى بيان هدف گوش و بعضى از اندامها گفت :
وَ اللَّهُ أَخْرَجَكُمْ مِنْ بُطُونِ أُمَّهاتِكُمْ لا تَعْلَمُونَ شَيْئاً وَ جَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ الْأَفْئِدَةَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ
و خدا در حالى شما را از شكمهاى مادرتان بيرون آورد كه چيزى نمىدانستيد ، و براى شما گوش و چشم و قلب قرار داد تا مگر سپاسگزار باشيد » . « 64 » قرآن مثلى مىزند از آن شنوندهء شهيد و مسئول از واقعيت آن مؤمنان كه در هر حال و هر لحظه خدا را به ياد مىآورند ، پس در حكايت از حال ايشان مىگويد :
رَبَّنا إِنَّنا سَمِعْنا مُنادِياً يُنادِي لِلْإِيمانِ أَنْ آمِنُوا بِرَبِّكُمْ فَآمَنَّا
پروردگارا ما شنيديم كه ندا كنندهاى ندا مىداد كه به پروردگارتان ايمان آوريد پس ما ايمان آورديم » . « 65 » گوشى كه صاحب آن استعداد تحمّل مسئوليت را ندارد ، / 498 سودى نمىبرد ، و آن كس كه با تكبر و بهانه جويى و استهزا از مسئوليت مىگريزد ، از شنيدن حق چه سودى مىتواند ببرد :
وَيْلٌ لِكُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٍ * يَسْمَعُ آياتِ اللَّهِ تُتْلى عَلَيْهِ ثُمَّ يُصِرُّ مُسْتَكْبِراً كَأَنْ لَمْ يَسْمَعْها فَبَشِّرْهُ بِعَذابٍ أَلِيمٍ * وَ إِذا عَلِمَ مِنْ آياتِنا شَيْئاً اتَّخَذَها هُزُواً أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ مُهِينٌ
واى بر هر دروغگوى گناهكار * آيات خدا را كه بر وى خوانده مىشود مىشنود ، و سپس چنان در مستكبرى اصرار مىورزد كه گويى آنها را نشنيده است ، پس او را به عذابى دردناك بشارت ده * و چون از آيات ما چيزى بداند ، آن را مايهء استهزا قرار مىدهد ؛ اين گونه كسان را عذابى خوار كننده خواهد بود » . « 66 » و تجربههاى تاريخ بشرى
هامش
( 63 ) - الأنفال / 20 - 22 .
( 64 ) - النّحل / 78 .
( 65 ) - آل عمران / 193 .
( 66 ) - الجاثية / 7 - 9 .