سوم : قاتل ، پدر مقتول نباشد ، زيرا كشتن فرزند توسط پدر قصاص ندارد .
چهارم : سلامت عقل ؛ از اين رو نمى توان مجانين را قصاص كرد .
پنجم : بلوغ ؛ پس كودكانى كه به حدّ بلوغ نرسيده اند را نمى توان به دليل ارتكاب قتل قصاص كرد .
2 - قصاص اندام ها
خداوند سبحان مى فرمايد :
وَ كَتَبْنَا عَلَيْهِمْ فِيهَا أَنَّ النَّفْسَ بِالنَّفْسِ وَ الْعَيْنَ بِالْعَيْنِ وَ الْأَنْفَ بِالْأَنْفِ وَ الْأُذُنَ بِالْأُذُنِ وَ السِّنَّ بِالسِّنِّ وَ الْجُرُوحَ قِصَاصٌ فَمَنْ تَصَدَّقَ بِهِ فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَ مَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ « مائده ، 45 » .
« و بر آنها « بنى اسرائيل » در آن « تورات » ، مقرر داشتيم كه جان در مقابل جان ، چشم در مقابل چشم ، و بينى در برابر بينى ، و گوش در مقابل گوش ، ودندان دربرابر دندان است ، و هر زخمى ، قصاص دارد ، و اگر كسى آن را ببخشد « و از قصاص ، صرف نظر كند » ، كفاره « گناهان » او محسوب مىشود ، و هر كس به احكامى كه خدا نازل كرده حكم نكند ، ستمگر است » .
رهيافت وحى :
همچنانكه نفس قصاص دارد ، براى زخمها واندامها نيز قصاص پيش بينى شده است . به عنوان نمونه اگر دست يا پاى كسى را قطع كنند و يا سر كسى را بشكنند و يا به گونه اى ديگر وى را زخمى كنند ، فرد مجروح مىتواند فرد جانى را قصاص كند .
احكام :
1 - كسى كه عمداً يكى از اندامهاى فرد ديگرى را قطع و يا فرد ديگرى را زخمى كند ، قصاص مىشود .
2 - مجنى عليه « فرد زيان ديده » مىتواند بدون درنظر گرفتن هيچ شرطى ، جانى را مورد عفو قرار دهد و يا اينكه قصاص را به ديه تبديل كند .
3 - شروط قصاص در اينجا همچون شروط قصاص نفس است . بنابراين مسلمان به دليل زخمى كردن يا قطع عضو ذمّى و همچنين پدر به دليل جرح يا قطع عضو فرزند ، قصاص نمى شوند .