ظالمانه عرضه نمايد كه دراين صورت حق دارد او را مجبور كند تا نرخ را پايينآورد ، امّا دراين صورت هم نمىتواند براى آن نرخى معيّن كند .
2 - خيارات يا حقّ فسخ معامله
در حديثى از امام صادق ( ع ) از قول رسول خدا ( ص ) دربارهى خيار مجلس و خيار حيوان آمده است :
« البيِّعان بالخيار حتّى يفترقا ، و صاحب الحيوان بالخيار ثلاثة أيّام »
« 1 » .
« دو طرف معامله خريد و فروش تا زمانى كه از هم جدا نشدهاند و فروشنده حيوان تا سه روز حق فسخ معامله را دارند . »
پيش درآمد
خيار چيست ؟
خيار امكان برهم زدن معامله از جانب دوطرف يا يكى از آنها و يا از طرف شخص سومى مىباشد .
وضع قانون خيار وحقّ فسخ ، تجارت و ديگر قراردادها ومعاملات را آسان كرده و موجب برقرارى عدالت مىشود .
امّا اين امر چگونه است ؟
خيار ، قراردادها را تا حدّى انعطافپذير ، روان وآسان مىكند ، زيرا وقتى دوطرف دانستند كه امكان برهم زدن معامله را در شرايط معيّنى دارند ، معامله را انجام مىدهند . در صورتىكه اگر چنين فرصتى را نداشته باشند « يعنى در حالت عدم وجود خيار » بيشاز حد درنگ خواهند كرد ، به گونهاى كه فرايند داد وستدها وقراردادها ، پيچيدهتر مىشود .
و از طرف ديگر خيار به تحقّق هدف اصلى در قرارداد كه اقامه قسط وبرقرارى عدالت باشد يارى مىرساند . زيرا اگريكى از طرفين معامله متوجه شود كه دراين معامله مغبون شده است ، خيار به او فرصتى مىدهد تا حق خود را بگيرد .
هامش
( 1 ) - وسايل الشّيعة ، ج 12 ، كتاب التّجارة ، ابواب الخيارات ، ص 345 ، باب 1 ، ح 1 .