« به عنوان نمونه اگر مردى نسبت به ازدواج با زنى تمايل نشان دهد و با وى و يا خانوادهاش در اين باره صحبت كند ، نمىتوان اين امر را عقد نكاح خواند ، مگر اينكه دوطرف ، آن را اراده كنند و آن را از رهگذر جارى ساختن صيغه شرعى نكاح آشكار نمايند ، چون تنها دراين صورت است كه اراده كامل وتراضى واقع خواهد شد ، و يا به عنوان نمونه اگر فردى از رهگذر خواندنآگهيهاى روزنامه از فروش كالايى با خبر شود و براى پرسش درباره ويژگيهاى كالاى مورد نظر و يا شرايط معامله و قيمت كالا با فروشنده به گفتگو بپردازد وتمايل خود براى خريد كالاى مورد نظر را آشكار سازد ، تا وقتى آن دو به خريد و فروش تصريح نكنند و يا عملًا به خريد و فروش آن كالا نپردازند ، انعقاد قراردادى صورت نپذيرفته است . »
2 - اگر اراده معطوف به انعقاد قرارداد ناقص باشد ، تراضى محقّق نخواهد شد . پس با طرح فراخوان به قرارداد مالى معيّن ، يا با تعليق اراده عقد به امرى كه وقوعش نامعلوم باشد ، قراردادى منعقد نخواهد شد . به عنوان نمونه اگر فروشندهاى فروش كالاى خود را به آمدن پسرش منوط كند ، اين شرط او بيش از اينكه عزم وارادهاى را نشان دهد يك وعده و قرار را به ذهن متبادر مىسازد ، پس اين گونه قرارداد بسته نخواهد شد ، مگر اينكه آشكارا به آن تصريح شود .
3 - به اراده وخواست افراد ديوانه ، كودكان غير مميّز ، و كسى كه قصد شوخى دارد وگروههايى از اين دست وقعى نهاده نمىشود . چرا كه اراده چنين افرادى در زمره ارادههاى ناقص ومعدومى قرار مىگيرد كه تراضى مورد نظر را ايجاد نمى كند .
4 - اراده فرد به خطا رفتهاى كه امرى را اراده مىكند ولى به اشتباه ، امر ديگرى را به زبان مىآورد نيز در زمره ارادههاى ناقص شمار مىشود . و در نهايت تراضى رخ نخواهد داد . « به عنوان نمونه خطا در گفتن بهاى يك كالا توسّط فروشنده ، مثلًا اينكه كالاى صد تومانى را صد ريال اعلام كند ، يكى از مصاديق اين مفهوم مىباشد . »
احكام معاملات (فارسى) — صفحة 230
مساهمون: السيد محمد تقي المدرسي
ص٢٣٠