1 - مسح پاها تا برآمدگى پا واجب است ، و اوْلى اين است كه تا مفصل ساق مسح شود ، البته مسح مقدارى از پا كفايت مىكند ، واحتياطى كه شايسته نيست ترك شود ، مسح با سهانگشت است و بهتر هم اين است كه با همه كف دست مسح شود ، و مسح از بالا به پايين يعنى ازبرآمدگى پا بهطرف انگشتنان هم جايز است ولى اوْلى اين است كه از انگشتان به طرفبرآمدگى پا انجام شود .
جايز است كه هر دو پا را باهم مسح كند ولى از باب احتياط ، نبايد پاى چپ را قبلاز پاىراست ، مسح نمايد ، و بهتر اين است كه پاى راست را قبل از پاى چپ مسح كند ، وهمچنيناحتياط اقتضا مىكند كه پاى راست را با دست راست و پاى چپ را با دست چپ ، مسحنمايد .
2 - بر طرف كردن موانع از محل مسح واجب است ولى موى پا ، مانع محسوب نمىشود ومىتوان بر روى آن مسح كرد ، هرچند انبوه هم باشد .
3 - مسح بايد با رطوبت باقيمانده از وضو باشد . پس اگر دست خشك شده باشد ، ازرطوبت ساير اعضا استفاده كند و هيچ فرقى هم بين اعضاى ديگر نيست وحتى از رطوبت موىرها شده هم مىتوان استفاده كرد .
4 - خشك كردن پشت پا قبل از مسح كردن ، واجب نيست حتى اگرترى آن بيشتر ازرطوبت كف دست باشد ، ولى احتياط اين است كه پشت پا خشك باشد .
5 - مسح بر جوراب هرچند نازك باشد جايز نيست حتّى اگر رطوبت مسح به پوست پاهم برسد .
6 - اوْلى اين است كه با سطح درونى كف دست مسح شود ، اگرچه اقوى اين است كه با پشتدست نيز مسح كردن جايز است و واجب نيست كه دست را روى پا بكشد ، بلكه عكس آن همجايز است اگرچه خلاف احتياط مىباشد و همچنين جايز است كه دست را روى پا بگذاردمسح را ، با حركت دادن يكى از آن دو ، انجام دهد .
7 - در صورت ضرورت همچون : تقيه ، سرما ، دشمن و مانند آن ، مسح بر جوراب وكفشومشابه آن جايز است و همچنين گفتهاند در صورت اقتضاى ضرورت يا تقيه ، مسح بر عمامههم جايز است و احوط اين است كه در اين صورت ، تيمم هم كند و همچنين است اگر وقتتنگ بوده و براى بر طرف كردن مانع كافى نباشد .
8 - اگر از دشمن قوى وغالب تقيه مىكنى ، مىتوانى به قدر توان و هرطور كه بتوانى ، وضوبگيرى ، و واجب نيست براى اداى نماز تا آخر وقت انتظار بكشى ، اما در ساير موارد ضرورتهمچون سرما وگرما وخوف ضرر ، بايد انتظار بكشى تا آن ضرورت رفع شود ، بلكه اگر بدونمشقّت ، امكان داشته باشد براى رفع آن كوشش نمايى مثل اينكه آب گرم بخرى يا محلّى را
احكام عبادات (فارسى) — صفحة 79
مساهمون: السيد محمد تقي المدرسي
ص٧٩