بازداشتن او از گناه شود .
2 - دادن زكات به فقير مؤمن ، هر چند فاسق و مرتكب گناهان كبيره باشد جايز است ، به شرطى كه مال زكات را در معصيت مصرف نكند ، اگرچه احوط اين است كه بهاينان داده نشود و در برخىاز روايات از دادن زكاتبهشرابخوار منعشدهاست . عمل به اين روايات احوط است مخصوصاً درباره كسى كه متجاهر به فسق باشد .
سوم - واجب النفقه زكات دهنده نباشد
واجب است كسى كه زكات مىگيرد ، واجب النفقه زكات دهنده نباشد و لذا :
1 - جايز نيست زكات اموال خود را به پدر و مادرش هر چند بالا روند ( يعنى پدربزرگها
و مادربزرگها ) و به فرزندان پسر و دخترش هر چند پائين روند ( يعنى نوهها و . . . ) و به همسر واجب النفقهاش بدهد . البتّه از سهم فقرا جايز نيست امّا اگر از سهمهاى ديگر مانند بدهكاران ، المؤلّفة قلوبهم يا سبيل اللَّه بدهد در صورتى كه اينعنوانها بر آنان انطباق داشته باشد ، اشكال ندارد . البتّه به ابن السبيل هم تنها مصرف بازگشت او به شهرش را مىتواند بدهد نه نفقهواجبش را .
2 - اگر سرپرست خانواده تنها به صورت خيلى محدود و سختگيرانه مىتواند مخارج خانوادهاش را پرداخت كند و در آن حدّ كهبراى آنان گشايش و آسايش حاصل شود نداشته باشد ، ظاهر اين است كه مىتوان به آنان زكات داد در آن حد كه سطح زندگى آنهامتناسب با وضعيّت اجتماعىشان بالا برود زيرا كسانى كه سرپرست آنها به خاطر دست تنگى ، نمىتواند آنان رابه سطح ساير مردم برساند ، در عرف فقير گفته مىشوند . پس گرفتن زكات براى آنان جايز است چه زكات از كسى باشد كه مخارجآنها به عهده اوست يا از ديگران .
3 - اگر شخص فقير ، پدر بىنياز داشته باشد كه از دادن مصرف و خرجى او هم امتناع نمىورزد ، دادن زكات به او جايز نيست .
4 - به زنى كه شوهر ثروتمندش ، خرج او را مىدهد ، نمىتوان زكات داد بلكه حتّى اگر شوهرش خرجى او را ندهد ولى مجبوركردن او به دادن خرجى امكان داشته باشد ، باز هم دادن زكات به اين زن جايز نيست .
5 - جايز است به زن متعهاى خود اگر فقير باشد زكات بدهد زيرا نفقه او بر شوهر واجب نيست امّا اگر به جهت شرط كردن درضمن عقد ، نفقه او بر شوهر واجب باشد ، دادن زكات به او جايز نيست .
6 - زن مىتواند زكات اموالش را به شوهرش بدهد اگرچه شوهر ، بخشى از آن زكات را براى خود اين زن ، چون واجب النفقهاوست ، مصرف كند .
احكام عبادات (فارسى) — صفحة 505
مساهمون: السيد محمد تقي المدرسي
ص٥٠٥