چهارم - كسانى كه براى جذب تمايلشان به آنان زكات داده مىشود :
اين افراد كه به نام ( المؤلّفة قلوبهم ) خوانده مىشوند دو دسته هستند :
1 - كفّارى كه براى جلب محبّت و تحكيم روابط آنان با مسلمانان و جذب آنان به اسلام يا دفع اذيت و آزار آنان يا استفاده از آناندر زمينههاى مشخّص مانند جنگ و جهاد ، به آنان زكات داده مىشود .
2 - مسلمانان ضعيفالايمان كه براى تحكيم ارتباط و پيوند آنان با جامعه اسلامى ، به آنان زكات داده مىشود .
پنجم - آزاد كردن بردگان :
سهمى از زكات هم در راه خريد بردگان - در حالت وجود نظام بردگى - و آزاد كردن آنان مصرف مىشود و اين يكى از برنامههاىعملى اسلام براى پايان دادن به مسأله بردگى بوده است .
ششم - بدهكاران :
1 - بدهكاران كسانى هستند كه بدهىها بر آنان متراكم گشته ، به اندازهاى كه از پرداخت آن ناتوان شدهاند . پس زكات به آنان دادهمىشود هر چند بتوانند مخارج سالانه خود را هم تأمين نمايند .
2 - در بدهكار شرط است كه بدهى خود را در راه معصيت خداوند مصرف نكرده باشد و گرنه از سهم بدهكاران به او داده نمىشودهر چند جايز است از سهم فقرا براى تأمين مخارج او داده شود و اگر او آن را براى اداى بدهكاريهايش مصرف كند مربوط به خوداوست .
3 - اگر بدهكار ، در مصرف كردن بدهى خود در راه گناه معذور باشد ، مانند كسى كه از روى جهل ( ناآگاهى ) يااضطرار ( ناچارى ) و يا فراموشى اين كار را كرده باشد ، دادن زكات به او اشكال ندارد .
4 - اگر زكات را به بدهكارى بدهد و بعد معلوم شود كه او بدهى خود را در معصيت مصرف كرده ، يا اصلًا بدهكار نبوده و يا اينكهطلبكار او را بخشيده است ، زكات از او برگردانده مىشود .
5 - اگر بدهكار از پرداخت ديونش ناتوان باشد ، طلبكار مىتواند دَين او را از زكات حساب كند ، هر چند او فقير نبوده و مخارجسالش را داشته باشد .
هفتم - سبيل اللَّه :
سبيل اللَّه ( راه خدا ) همه كارهاى نيك و خير را شامل مىشود مانند : جهاد در راه خدا ،
احكام عبادات (فارسى) — صفحة 503
مساهمون: السيد محمد تقي المدرسي
ص٥٠٣