3 - خلبانها و كمك خلبانهاى هواپيماها و تيمهاى پرواز از قبيل مهندسان ، ونيروهاى حفاظتى كه به طور هميشگى پروازها راهمراهى مىكنند .
4 - ملوانهاى كشتىها و گروه همراه آنها كه سفر هميشگى در روى كشتى ، شغل آنان مىباشد .
5 - راهنمايان توريستها ، زائران و مسافران كه كار هميشگى آنان همراهى با آنهاست .
6 - چوپانان ، كرايهكاران ، شتربانان و هيزمكشان و افراد مانند آنها .
7 - تاجرانى كه تجارت خود را در حال گردش در شهرها و مناطق مختلف انجام مىدهند .
8 - مأمورين ادارات دولتى كه كار آنها در مسافرت هميشگى است مانند مأمورين و حسابرسان مالياتى ( كه كارشان هميشهدر حال سفر است ) و مهندسان و كارگران راههاى بيرونى و مانند آنها .
جزئيات اين مسأله بشرح ذيل است :
1 - معيار در تشخيص اينكه شغل او مسافرت مىباشد ، عرف است . پس اگر در عرف صدق كند كه شغل او مسافرت است ، واجباست تمام بخواند هر چند در سفر اوّل باشد ، به شرط اين كه قبلاز آن در وطن خود يا شهر ديگرى ده روز اقامت نداشته باشد ، ماننداين كه از سفرى كه در آن نماز را شكسته مىخوانده برگردد ، سپس قبلاز گذشت ده روز از اقامت خود به مسافرت شغلى بپردازد كهدراين صورت بايد نماز را تمام بخواند .
2 - حملهداران كاروانهاى حجّ و عمره و زيارت و سياحت كه در طول سال اين شغل را داشته باشند ، تمام بخوانند امّا اگر درموسمهاى خاصى از سال مانند موسم حجّ يا تابستان ، به اين شغل بپردازند ، از باب احتياط بين قصر و تمام جمع كنند ، مگر اين كه ازنظر عرف صدق كند كه حملهدارى شغلشان است ، كه دراين صورت تمام بخوانند .
3 - اگر كسى كه شغل او مسافرت است ، به سفر خاصى برود كه ارتباطى به شغلش نداشته باشد مثل سفر حجّ و زيارت ياسياحت ، نماز را شكسته بخواند مگر اينكه در ضمن شغلش اين هدفها را هم داشته باشد مانند رانندهاى كه ماشينش را براى سفر حجّبه اجاره داده و خودش هم براى حجّ مىرود ، بايد تمام بخواند .
4 - كسى كه تنها در فصلهاى معيّنى ، شغلش مسافرت است ، ظاهر اين است كه تمام خواندن بر او واجب است اگرچه احوط ايناست كه هم شكسته بخواند و هم تمام .
5 - كسى كه كارش تردّد در مسافرتهاى كوتاه و كمتر از چهار فرسخ است مانند فروشنده دوره گرد يا راننده تاكسى كه در خطوطنزديك كار مىكند ، از كسانى محسوب مىشود كه شغلش مسافرت است پس اگر اتّفاق افتاد كه در يكى از دفعات ، مسافرت او طولانىشد و به مسافت قصر رسيد ، او بايد بر تمام خواندن خود باقى بماند زيرا تا زمانى كه شغل او مسافرت است ، فرقى بين سفر نزديكودور وجود ندارد .
احكام عبادات (فارسى) — صفحة 359
مساهمون: السيد محمد تقي المدرسي
ص٣٥٩