نباشد ، مباح است و موجب شكستهخواندن نماز مىشود .
3 - كسى كه سفرش ، سفر حرام يا به منظور ارتكاب كار حرام نيست ولى در بين سفر ، كار حرامى مرتكب شود مانند : غيبتكردن مؤمن ، غصب اموال ، بستن قرارداد تجارى حرام ، مىگسارى ، قمار ، حضور در مجالس لودگى و هرزگى ، ديدن فيلمهاى مبتذلو حرام و مانند آن كه هدف سفر نبوده است ، نمازش را بايد شكسته بخواند هر چند با ارتكاب اين محرّمات ، گناه كرده است و بايداستغفار كند .
4 - اگر هدف اساسى سفرش ترك واجب باشد ( مثل فرار از پرداخت بدهى در حالى كه طلبكار مطالبه مىكند و او هم قدرتپرداخت دارد ) احوط جمع بين قصر و تمام است امّا اگر سفرش منجر به ترك واجب شود و از آغاز هدفش آن نبوده است ، شكسته بخواند .
5 - اگر خود سفر و هدف از آن مباح باشد ولى وسيله نقليّهاى كه با آن مسافرت مىكند ( مانند ماشين ، هواپيما ، قطار يا اسبو قاطر و غيره ) غصبى باشد ، يا در بين سفر از راههاى غصبى استفاده كند ، بنابر اقوى شكسته بخواند اگرچه احوط جمع بين قصرو تمام است .
6 - كسى كه به همراه ظالم ( چه حاكم باشد يا غير حاكم ) مسافرت كند ، چنانچه مضطرّ ( ناگزير به اينسفر ) باشد يا هدفش دفع ظلم يا تغيير اوضاع فاسد ، يا جلوگيرى از مفاسد وانحرافات يا هدفهاى سالم و راجح ديگر باشد ، شكسته بخواند امّا اگر مضطرّ نباشد و سفرش كمك به ظالم حساب شود ، نمازش را تمام بخواند با قطع نظر از حقيقت سفر ظالم وهدف او و هر چند كه سفر حجّ هم باشد زيرا همراهى و مصاحبت ظالم معمولًا به معناى تأييد اوست .
7 - امّا كسى كه در حال بازگشت از سفر معصيت است ، چنانچه بعداز توبه از معصيت باشد بايد بين قصر و تمام جمع كند و اگرهنوز توبه نكرده است ، وجوب تمام خواندن بعيد نيست اگرچه احتياط مستحب ، جمع بين قصر و تمام مىباشد .
8 - همانطور كه مباح بودن سفر ، در ابتداى سفر شرط است ، لازم است كه در طول سفر نيز استمرار داشته باشد . بنابراين اگر كسىسفرش در ابتدا مباح باشد ولى در حين سفر قصد معصيت كند بگونهاى كه سفرش ، سفر حرام و معصيت شمرده شود ، واجب است كهنماز را تمام بخواند .
امّا اگر در آغاز سفر ، هدفش معصيت بوده ولى در ميان راه از نيّت معصيت منصرف شود ، چنانچه باقيمانده سفر هر چند با اضافهراه بازگشت ، به اندازه هشت فرسخ باشد ، نماز را قصر كند و اگر چنين نباشد ، احوط جمع بين قصر و تمام است اگرچه اقوى قصراست در صورتى كه مجموع راه ، به اندازه مسافت شرعى باشد .
9 - اگر هدف سفر ، تلفيقى از طاعت و معصيت باشد ( مانند كسى كه براى ديدار خويشاوندان و ارتكاب گناه مسافرتمىكند يا براى درس خواندن و ارتكاب حرام به مسافرت
احكام عبادات (فارسى) — صفحة 357
مساهمون: السيد محمد تقي المدرسي
ص٣٥٧