مىآيد .
همان گونه كه كورىِ ظاهرى چشم ، باعث گرفتارى و سردرگمى شخص نابيناست ، كورىِ چشم دل هم باعث گمراهى از جادهى حق شده ، گمراهى انسان بيشتر و بيشتر خواهد شد و از حقيقت دور خواهد شد . براى روشن شدن اين نكته حديثى از حضرت على عليه السلام به عنوان نمونه بيان مىكنيم .
حضرت على عليه السلام مىفرمايند :
اذَا ازدحم الجَوابُ خَفِى الصّواب ؛ « 1 »
اگر پاسخها زياد ومتراكم شود ، پاسخ صحيح و درست پنهان مىماند .
وقتى مىخواهيد مطلبى را از موضوع بحث دور كنيد تا فراموش شود ، زياد حرف بزنيد ! اين كار باعث مىشود كه شنوندگان ، مطلب قبلى را فراموش كنند .
در مقابل يكى از صفات انسانهاى عاقل چنين ذكر شده كه فرمودهاند :
يُنفِقُ الفَضلَ مِن مالهِ وَ يُمسِكُ الفَضلَ مِن قوله ؛ « 2 »
مثال روشن ديگر آن جايى است كه شما آدرسى را به صورتى ناقص مىدانيد ؛ لذا از شخصى آدرس را مىپرسيد . آن شخص در جواب سؤال شما ، چند جا را نشان مىهد ؛ چنان كه شما راه خود را هم گم كردهايد و آن مقدار ناقصى هم كه از آدرس مىدانستيد را فراموش مىكنيد .
خداوند وقتى نور ايمان را براى هدايت آن انسانها مقابل پايشان روشن مىكند ، اگر قدر ندانسته و بينش پيدا نكنند ، در تاريكى جهل گرفتار شده و خداى متعال هم آن نور را از آنها مىگيرد . قرآن كريم به اين معنا در آية الكرسى اشاره كرده است كه :
هامش
( 1 ) - / نهج البلاغة ، حكمت 243 .
( 2 ) - / نهج البلاغة ، شرح ابن ابى الحديد ، ج 20 ص 292 .