مىشد ؛ در حالى كه هلاكت قومى كه در سورهى ياسين داستانشان آمده است و نيز اقوامى چون عاد و ثمود ، لوط و اصحابالأيكه ثابت مىكند كه خداوند « اشَدُّ الْمُعاقِبين فى مَوضِعِ النَّكالِ وَ النَّقِمَة » « 1 » است !
حتّى هر كس در زندگى شخصى خود ، به عذابها ، محروميت ها ، سختىها ، دردها ، رنجها و عقب ماندگىهايى دچار مىشود كه گرچه اسباب مادّى و عادّى سببسازِ آن بوده است ؛ ولى / بمىتوان دست ناپيداى الهى و چوب بىصداى او را در آنها رديابى كرد . /
خداْ منتقم و جبّار ، مُعذّب و مُهلِك است . البتّه او ارحمالرّاحمين ، ودود ، غفّار ، رحمن و رحيم هم هست . حتّى معروف است كه رحمت او هم بيش از غضبش است و رحمتش بر غضبش سبقت گرفته است ؛ ولى اين گونه هم نيست كه مجاز باشيم دچار خيال خام شويم و اميدوارى بىقيد و شرط پيدا كنيم و همين اميد واهى باعث شود نسبت به گناهان جرأت پيدا كنيم .
دست كم يكدرميان غافل باشيد و بيدار !
خداوند در آيه ى 33 مىفرمايد :
« وَ آيَةٌ لَهُمُ الْارْضُ الْمَيْتَةُ احْيَيْناها وَ اخْرَجْنا مِنْها حَبّاً فَمِنْهُ يَأْكَلَونَ . »
زمين مرده براى آنها آيتى است : ماآن را زنده كرديم ودانههاى ( غذايى ) از آن خارج ساختيم كه از آن مىخورند .
درك اين حقيقت براى بشر هميشه مشكل بوده است كه خداوند چگونه انسانهايى را كه مرده و پوسيده شدهاند ، دوباره زنده مىكند ؟ اين ابهام را هر كسى حتّى اگر به روى خود نياورَد ، در عمق وجدانش احساس مىكند . حتّى
هامش
( 1 ) - / از دعاى افتتاح است . كلّ جمله از اين قرار است :
وَ ايْقَنْتُ انَّكَ أنتَ ارْحَمُ الرّاحِمين فى مُوضِعِ الْعَفْوِ وَ الرَّحْمَةِ وَ اشَدُّ الْمُعاقِبين فى مَوْضِعِ النَّكالِ وَ النَّقمة .
و يقين دارم تو مهرباترينِ عالم - / در موضع عفو و بخشش - / و سختترين انتقام گيرندگان - / در مقام عقاب - / هستى .