راه حقيقتها - كه به تعبير قرآن ، آيات هستند - به اسماى الهى برسد ، مطالب بسيارى براى او روشن مىشود : مسألهى معاد ، برانگيخته شدن در روز رستاخيز ، مسئوليّت ، ثواب و عقاب ، دوزخ و بهشت برايش آشكار مىشود .
در اين حال ، اين حقيقتها اگر براى ديگران حقايق غيبى باشد ، براى او نزديك به شهود مىشود ؛ چون اسماءاللَّه برايش كشف مىشود .
خداوند - سبحانه و تعالى - به طور مكرّر در قرآن دعوت به تفكّر نموده و مثلًا خواسته است كه مسألهى زندگى و مرگ را مورد توجّه قرار دهيم و از پديدهى موت و حيات ، به آخرت پى ببريم .
تهديدهاى الهى جدّى است و نه صِرفاً براى ارعاب !
خداوند - سبحانه و تعالى - در اين چند آيه كه مورد بحث ماست ، دو مطلب را گوشزد مىفرمايد :
1 - سرانجام كسانى كه پيامبران را تكذيب و استهزا كنند ، هلاكت است .
2 - بشر بايد اين حقيقت را دريابد ، همانطور كه خداوند ، ارْحَمُ الّراحِمينْ و از همه مهربانتر است ، اشَدُّ الْمُعاقِبين هم هست و در جاى خود از همه شديدتر عقاب و مجازات مىكند . خداوند در آيهاى ديگر مىفرمايد :
« وَلَنُذِيقَنَّهُم مِّنَ الْعَذَابِ الْأَدْنَى دُونَ الْعَذَابِ الْأَكْبَرِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ » . « 1 »
به آنان از عذاب نزديكتر ( عذاب اين دنيا ) پيش از عذاب بزرگ ( آخرت ) مىچشانيم ؛ شايد بازگردند !
كسى فكر نكند چون خداوند رحمت بىمنتهاست ، هيچ گاه كسى را عذاب نمىكند و آنچه در بارهى بهشت و جهنّم گفته است ، فقط جنبهى ارعاب و ( ترساندن ) دارد و به وقتش خدا همه را مىبخشد ! اين گونه نيست ! اگر بنا بود كه اينها تعارُف و تهديدِ صِرف باشد ، نبايد قومى در دنيا عذاب
هامش
( 1 ) - / سجده ، 21 .