همچنين عدل زمينهء وحدت است ، و هنگامى كه عدل نباشد سرير تجمّع از هم مىشكند و پايههايش فرو مىريزد . امام على ( ع ) گويد :
« براستى ، آنچه بيشتر ديدهء واليان بدان روشن است ، برقرارى عدالت است در شهرها » . « 15 » «
اللَّهُ رَبُّنا وَ رَبُّكُمْ
- خداى يكتا پروردگار ما و پروردگار شماست . » و در حالى كه ما در برابر خدا همسانيم چون آفريدهء اوييم و او پروردگار ماست ، پس در برابر قانون نيز كه همان كتاب خداى عزّ و جلّ است يكسانيم و از اين مبدء و ديدگاه است كه عدالت ايجاب مىكند هر كس خود پاداش كردار خويش را تحمّل كند نه ديگران .
«
لَنا أَعْمالُنا وَ لَكُمْ أَعْمالُكُمْ
- اعمال ما از آن ما و اعمال شما از آن شما . » پس هر كسى پيامد كردار خود را تحمّل مىكند ، بى آن كه بتواند بدين يا بدان بهانه آن را بر دوش ديگران بيفكند ، و اين بينش در برانگيختن و به حركت انداختن انديشه و متوقّف ساختن حالت / 310 بى بند و بارى اثرى بزرگ دارد .
«
لا حُجَّةَ بَيْنَنا وَ بَيْنَكُمُ
- ميان ما و شما هيچ محاجّهاى نيست . » نه جدالى و نه مرافعهاى ، حق پديدار شده و امر خدا ظاهر گشته است ، و ما نمىخواهيم شما را به اكراه به پذيرفتن حق واداريم ، زيرا پذيرفتن حق پيش از آن كه به ما سود رساند به شما سود مىرساند ، و رد كردن آن ( از جانب شما ) به شما زيان مىزند و به ما زيانى نمىزند .
و اين آيه مىرساند كه براى انسان ممكن نيست كه ديگران را با جدل تسليم به انديشههاى خود كند .
«
اللَّهُ يَجْمَعُ بَيْنَنا
- خدا ما را در يك جا گرد مىآورد . » فردا در برابر ترازوى حق ، و مخالفتها را فيصله مىدهد ( و حق را از ناحق
هامش
( 15 ) - نهج ، نامهء 53 ، ترجمهء دكتر شهيدى ، ص 331 .