كند ، پس هر كس متحمّل مسئوليت خويش است و پاداش خود را مىيابد .
سپس قرآن تأكيد مىكند كه خداوند كشمكشها را تا ابد باقى نمىگذارد و اگر هم ذات سبحان او به صورت مستقيم در آنها مداخله نكند ، دست غيب در هنگام مناسب مداخله مىكند تا حجّت باطل را از ميان ببرد ، ولى اين امر كى روى مىدهد ؟ هنگامى كه رسالتى نازل شود كه مجموعهاى از مردم بدان ايمان آورند ، و پيرامون صاحب آن رسالت گرد آيند ، در حالى كه گروهى ديگر / 307 به حجتهايى موهوم با آنان مخالفت ورزند ، پس خداوند مؤمنان را بر دشمنانشان يارى و پيروزى مىدهد ، و شكّ نيست كه رسالت تنها پيروز نمىشود ، بلكه رسالتى پيروز مىيابد كه مردم پيرامون آن گرد آمده باشند و از آن دفاع كنند .
پارهاى اشخاص دراز ميان رفتن مخالفتها طالب شتابند و اين امر را در زودترين وقت مىخواهند ، و از اين رو قرآن در اينجا انديشهء پيشين را كه چند بار بيان كرده باز مىگويد ، و آن بعيد نبودن قيامت است كه هر لحظه انتظار آن مىرود .
شرح آيات :
[ 14 ] براستى ، نيرومندترين عامل در اختلاف مردم و چند دستگى آنها جهل نسبت به حق نيست ، زيرا حق بيشتر اوقات چيزى است كه كاملا روشن و آشكار است ، بلكه مردم به سبب خواستها و خواهشهايى كه آنان را به ستمگرى بر يكديگر وا مىدارد اختلاف مىورزند ، پس آنها خود مسئول اختلافهاى ميان خويشاند مگر نه اينكه از جانب خدا علمى به آنان داده شده كه بر اختلافات خود غالب آيند و آنها را از ميان ببرند ؟
«
وَ ما تَفَرَّقُوا إِلَّا مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْياً بَيْنَهُمْ
- از روى حسد و ستمگرى فرقه فرقه نشدند مگر از آن پس كه به دانش دست يافتند . » پروردگار ما به مردم در چند دستگى آنها مهلت مىدهد ، ولى آنها را براى هميشه به حال خود نمىگذارد و در حق آنها اهمالى نمىكند زيرا از پيش گفته است كه به آنان فرصت مىدهد تا ارادهء خود را بيازمايند ، و اگر چنين مهلتى نمىبود ،