حضرت سلمان ( ع ) نقل مىكند كه با پيامبر اكرم ( ص ) زير درختى بوديم . آن حضرت ، شاخهء خشكى از درخت كَنده و تكان دادند تا برگهايش ريخت . سپس فرمودند : هنگامى كه مسلمان وضوى خود را به خوبى گرفت و نمازهاى پنجگانه را به جاى آورد ، گناهانش مىريزد ، چنانكه اين برگها بر روى زمين ريخت . « 1 »
در برخى از روايات ديگر نيز نماز ، كفّارهء گناهان شمرده شده است . « 2 »
البته در اين مجال اشاره به دو نكتهء اساسى حائز اهميت است :
نكتهء اوّل
اينكه نمازى مىتواند موجب ريزش گناهان شود ، كه به معناى حقيقى ، نماز باشد . يعنى خضوع به معناى ادب ظاهرى و خشوع ، به معناى ادب باطنى در آن مراعات گردد . نماز اول وقت ، با جماعت و در مسجد كه همراه با حضور قلب و توجه باطنى باشد ، آدمى را متوجه حضور در محضر خداوند متعال مىكند و اين توجّه و بيدارى ، حالتى شبيه به حالت توبه براى او پديد مىآورد .
اساس منزل توبه ، رسيدن به حالت خشوع در برابر خداى سبحان است و چنين حالتى در نمازِ همراه با حضور قلب و در نماز حقيقى براى انسان پديدار مىگردد . حالتى كه انسان خود را در مقابل خداوند متعال ، ذليل و حقير بيابد و در پيشگاه او
احساس شرمندگى نمايد .
نكتهء دوّم
كه نبايد از آن غافل شد ، اين است كه نماز ، خودبهخود انسان را به راه مستقيم هدايت مىكند و او را از انجام معاصى باز مىدارد :
وَ أَقِمِ الصَّلاةَ إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهي عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ « 3 »
و نماز را برپا دار ، كه نماز از كار زشت و ناپسند بازمىدارد .
هامش
( 1 ) . مجمع البيان فى تفسير القرآن ، ج 5 ، ص 307
( 2 ) . ر . ك : الكافى ، ج 3 ، ص 266
( 3 ) . عنكبوت / 45