پاسخ دادند : زيرا خداوند را در يك لحظه فراموش كرديد .
آرى ، اين دقيقترين پاسخ در جواب آن فرد بود . آنها در يك لحظه ، خدا را فراموش كردند و به گردآورى غنايم مشغول و به دنيا توجه كردند . غفلت آنان باعث شد تا شكستى عجيب ، گريبان آنان را بگيرد . پيامبراكرم ( ص ) همواره اين دعا را زمزمه مىكردند :
« الهي لا تَكِلْني إلي نَفسي طَرفَهَ عَينٍ أبَداً » ، « 1 »
خدايا حتّى يك لحظه مرا به خود وامگذار .
پيامبر ( ص ) با آن پاسخ ، اصلىترين علّت شكست را بيان فرمودند و براى اينكه آنان شرمندهتر نشوند ، به جزئيات ماجرا نپرداختند .
قرآن نيز مىفرمايد :
« وَلَقَدْ صَدَقَكُمُ اللّهُ وَعْدَهُ إذْ تَحُسُّونَهُمْ بإذْنِهِ حَتّي إذا فَشِلْتُم وَ تَنازَعْتُمْ فِيالأمرِ وَ عَصَيْتُم مِن بَعْدِ ما أرئكُم ما تَحِبُّونَ . . . » ؛ « 2 » حتماً وعدهى خداوند پيروزى است . خدا وعده داده بود كه شما پيروز شويد . شرط پيروزى شما تا زمانى است كه با هم درگيرى و اختلاف نداشته باشيد و هركس در پى به كرسى نشاندن نظر خود نباشد . در اين صورت پيروزى با شماست . پيروزى تا هنگامى براى شماست كه نافرمانى از امر رسول خدا ( ص ) و توجّه به ذخاير دنيوى نداشته باشيد .
شرط موفّقيت انسان ، در توجّه به حضرت حق است . جملهاى عارفانه و شيرين در دعاى عرفهى حضرت امام حسين ( ع ) به اين مهم اشاره دارد كه :
هامش
( 1 ) - محمد كلينى ، كافى ، ج 7 ، ص 2
( 2 ) - آل عمران / 152 : « و [ در نبرد احد ] قطعاً خدا وعدهى خود را با شما راست گردانيد ، آنگاه كه به فرمان او ، آنان را مىكشتيد ، تا آنكه سست شديد و در كار [ جنگ و بر سر تقسيم غنايم ] با يكديگر به نزاع پرداختيد ، و پساز آنكه آنچه را دوست داشتيد [ يعنى غنايم را ] به شما نشان داد ، نافرمانى نموديد . . . »