به يادآورى است كه فرار از جبههى نبرد از گناهان كبيره است ؛ چه كسانى كه گناهان كبيره را هفتصد مورد و چه كسانى كه هفت مورد برشمردهاند ، فرار از جنگ را از موارد گناهان كبيره مىدانند . ) هرچند سيصد نفر ، از ميدان معركه گريختند ، امّا براى پيامبر ( ص ) اهمّيت چندانى نداشت . با اينكه ترك كردن ميدان نبرد توسط آن سيصد نفر در روحيهى ديگر افراد لشكر تأثير داشت ، اما به حدى نبود كه از علل شكست مسلمانان به شمار آيد .
با صف آرايى و شكلگيرى جبههى اسلام كه در بين دو كوه بود و تنگهاى مهم بين آن دو كوه قرار داشت كه دشمن مىتوانست در صورت غفلت به مسلمانان ضربه بزند ، پيامبر ( ص ) تعدادى از مسلمانان را به فرماندهى يك مسلمان شجاع ، متدين و مطيع مأمور حفاظت از آن تنگه نمود و فرمودند : حفظ موقعيت اين تنگه به عهدهى شماست . چه پيروز شويم و چه شكست بخوريم ، شما اين موقعيت را رها نكنيد تا جنگ به پايان برسد « 1 » .
مسلمانان در همان حملهى اوّل شكست عجيبى به كفّار وارد كردند . مشركين از ميدان گريخته و غنائم و اموالشان را بر زمين گذاشتند . مسلمانانى كه در ميدان پيروز شده بودند ، به جمعآورى غنايم مشغول شدند . و به دنبال آن ، گروهى كه مأموريت حفظ تنگه را برعهده داشتند ، وقتى ديدند ديگر مسلمانان به جمعآورى غنائم مشغولند و آنان از غنايم بىبهرهاند ، به فرماندهى خود گفتند : ما نيز بايد از غنائم بهرهاى داشته باشيم و اصرار آن فرمانده و يادآورى سخنان پيامبر ( ص ) - مبنى بر اينكه در هيچ شرايطى اين موقعيت را ترك نكنيد - در آنان اثر نكرد و اختلاف بين آنان بالا گرفت .
هامش
( 1 ) - واقدى ، المغازى ، ص 230 .