من باشى . تو هم چنانى كه من دوست مىدارم لذا مرا هم آن چنان كن كه خودت دوست مىدارى . »
در مصباح الشريعه از امام صادق ( ع ) در حديث بلندى روايت شده است كه :
« الْعُبُودِيَّةُ جَوْهَرَ كُنْهُهَا الرُّبُوبِيَّة فَما فَقَدَ مِنَ الْعُبُودِيَّةِ وَجَدَ فِى الرُّبُوبِيّة وَ ما خِفىَ عَنِ الرُّبُوبِيَّةِ اصيبَ فِى الْعُبُودِيَّة . قالَ اللهُ تَعالى : سَنُريهِمْ آياتُنا فِى الْافاقِ وَ فى انْفُسِهِمْ حَتّى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ انَّهُ الْحَقّ . اوَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ انَّهُ عَلى كُلِّ شَىءٍ شَهيد . . . وَ تَفْسيرُ الْعُبُودِيَّةِ بَذْلُ الْكُلَّ . . . وَ حُرُوفُ الْعَبْدِ ثَلاثَة : الْعَيْن ، وَ الْباء ، وَالدّال . فَالْعَيْنُ عِلْمُهُ بالله وَ الباءُ بَوْنُهُ عَمَّنْ سِواه وَ الدّالُ دُنُوُّهُ مِنَ اللهِ تَعالى بِلاكَيْفٍ وَ لا حِجاب . . . ؛ « 1 »
بندگى حقيقى جوهره ايست كه اساس و ذات آن ربوبيت است لذا هر آن چه از عبوديت گم شود و از دست برود در ربوبيت يافت مىشود و هر چه كه از ربوبيت در پرده باشد در عبوديت به آن مىتوان رسيد . كلام الهى است : ( نشانه هاى خودمان را در جهان و در وجود خودشان به آنها نشان خواهيم داد تا برايشان روشن گردد كه او حق است . آيا همين كافى نيست كه پروردگار تو كسى باشد كه بر همه چيز شاهد و گواه باشد ؟ ) تفسير عبوديت هم چشم پوشيدن از همه وابستگىهاست . . . كلمه عبد هم از سه حرف تشكيل شده است . عين . با . دال .
عين . نشانه علم بنده به خداست .
باء . نشانه بَوْن يعنى دورى قلب اوست از غير خدا .
دال . نشانه دُنُوّ يعنى نزديكى اوست به خداوند تعالى بدون هيچ پرده و هيچ گونه بعد و چگونگى . . . . »
هامش
( 1 ) . مصباح الشريعه ، منسوب إمام الصادق ( ع ) ، ص 7 ، ( الباب الثانى ) .