و مراد در اين جمله شريفه ، اين گونه رحمت است كه از آن به « رحمت رحمانيه » « كن » ، « مشيت مطلقه » ، و « فيض مقدس » تعبير مىشود . بنابراين « رحمان » اسم خاص ، خاصى است كه : جايز نيست بر غير خدا اطلاق گردد و مسلم است كه « رحمان » اسم خاص و وصف عام است .
ديگر ، آن رحمتى است كه : بنده به واسطه آن به خداى تعالى تقرب پيدا مىكند . هر كس كه تا به حال به محضر مقدس خداوند رسيده به واسطه آن رسيده است ، يعنى عنايت خاصه شامل حالش شده است كه اين عنايت خاصه را كلمه « رحيم » ، « رحمت رحيميه » ، « رحمت تشريعى » و امثال آن نام نهاده اند و اسم عام و وصف خاص است كه شرعا جايز است كه به غير او هم اطلاق گردد .
خداوند تعالى در قرآن به اين گونه رحمت اشاره كرده و فرموده است :
. . . ؛
وَ لَا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ بَعْدَ إِصْلَاحِهَا وَ ادْعُوهُ خَوْفاً وَ طَمَعاً إِنَّ رَحْمَةَ اللَّهِ قَرِيبٌ مِنَ الْمُحْسِنِينَ
« 1 » رحمت خدا به نيكوكاران نزديك است .
همچنين :
. . . ؛
مَا يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَ لَا الْمُشْرِكِينَ أَنْ يُنَزَّلَ عَلَيْكُمْ مِنْ خَيْرٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ اللَّهُ يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ مَنْ يَشَاءُ وَ اللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ
« 2 » و خداوند رحمتش را شامل حال هر كس كه بخواهد مىكند و خداوند داراى فضل با عظمتى است .
هامش
( 1 ) . اعراف ، آيه 56 .
( 2 ) . بقره ، آيه 105 .