اركان دعا
ساختمان دعا به وسيله چهار ستون استقرار يافته و قوام مىپذيرد : دعا كننده يا « داعى » ، دعا شونده يا « مدعو » ، آن چه در دعا به او قسم ياد مىشود يا « مدعوٌّ به » . و مطلب دعا يا « مدعو له » .
حال در اين فراز از دعاى كميل :
الف ) [ مدعو يا دعا شونده ] : دعا شونده خداوند متعال است كه « اللهم » در اول جمله قرار گرفته است . البته لازم است كه در ابتدا خداوند تعالى را بشناسد و بعد او را فرا بخواند ، دعا كند ، و چيزى از او بخواهد . لذا بايد بداند كه او كريم و بخشنده است و ملكوت هر چيزى به دست اوست . نزديك بوده و جواب گوى آن كسى است كه او را فرا بخواند . شنواست و نسبت به بندگانش لطف دارد و دل سوز ومهربان است . بارها و بارها در كتابش فرمان به دعا داده و فرموده است كه : هر كس از دعا كردن او روى گردان باشد ، خوار و بى مقدار مىشود ، و بيم داده است كه ، او نسبت به كسى كه او را فرا نخواند بىاعتنا است .
ب ) [ داعى يا دعا كننده ] : دعا كننده نيز : بنده ذليل بى چاره درمانده ناتوانِ بى مقدارى است كه : مالك هيچ چيز ، نه ضرر ، نه نفع ، نه مرگ ، نه زندگى ، نه برانگيختگى و نشور نيست . لذا دعا كننده ناچار ، اول بايد خصوصيات خود را بشناسد و بعد خدا را فرا بخواند . شايسته است كه پيش از دعا با جملاتى كه اين مفاهيم را در بر داشته باشد به درگاه خداوند تعالى توبه نمايد ازقبيل اين استغفار :