عدم منافات بخشش با عذاب الهى
البته بعضى گمان مىكنند كه توحيد ، معرفت و محبت موجب بهشت است على رغم آن كه صاحبش هر كارى را مرتكب شده باشد و در اين مورد به كلام حضرت تمسك مىكنند كه فرموده :
« حُبُّ عَلِىّ حَسَنَةً لاتَضُرَّ معها سَيِّئَةً ؛ « 1 »
محبت على حسنهاى است كه هر بدىيى همراه آن باشد ضرر و زيان خود را از دست مىدهد . »
از روايات چنين پيداست كه اين نوع توهم در بين اصحاب ائمه ( ع ) هم بوده است . لذا محمد بن مارد نقل مىكند كه به امام صادق ( ع ) عرض كردم : حديثى به ما رسيده است كه شما فرموده ايد :
« اذا عَرَفْتَ فَاعْمَلْ ما شِئْتَ ؛ « 2 »
وقتى كه معرفت پيدا كردى ديگر هر كارى مىخواهى بكن . »
حضرت فرمودند :
« قَدْ قُلْتُ ذلِكَ ؛
آرى . من اين را گفته ام . »
پرسيدم : حتى اگر زنا ، دزدى ، مىگسارى و باده خوارى كند ؟
حضرت فرمودند :
« انّا لِلّهِ وَ انّا الَيْهِ راجِعُونَ وَ اللّهِ ما انْصَفُونا انْ نَكُونَ اخِذْنا بِالْعَمَلِ وَ وُضِعَ عَنْهُمْ انَّما قُلْتُ اذا عَرَفْتَ فَاعْمَلْ ما شِئْتَ مِنْ قَليلِ الْخَيْرِ وَ كَثيرِهُ فَانَّهُ يُقْبَل مِنْكَ ؛
پناه بر خدا ! به خدا قسم اين شرط انصاف با ما نيست كه ما مورد مؤاخذه اين قبيل كارها قرار بگيريم و از دوش عاملين شان ساقط باشد . من گفتم : وقتى كه معرفت پيدا كردى هر كار خير كم يا زيادى مىخواهى بكن كه آن وقت از تو پذيرفته مىشود . »
هامش
( 1 ) . عوالى اللإلى ، ج 4 ، ص 86 ، ح 103 ؛ كشف الغمة ، ص 29 .
( 2 ) . كافى ، ج 2 ، ص 464 ، ( باب أن الإيمان لايضر معه . . . ) ، ح 5 .