عذر بدتر از گناه
چنان كه ذكر شد عذرخواهى از وسايل نجات است ولى عذرخواهى نا به جا از وسايل نابودى و هلاكت مىباشد .
لذا هر كسى كه كار زشتى مرتكب شود در هر دو سرا زيان كار است . ولى عذرخواهى ناموجه ضررش بيشتر است ، چرا كه عذر ناموجه موجب هلاكت و نابودى نفس لوامه مىگردد و نفس لوامه نيز در ابتداى امرعذرهاى غير موجه را نمىپذيرد :
؛
بَلِ الْإِنْسَانُ عَلَى نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ وَ لَوْ أَلْقَى مَعَاذِيرَهُ
« 1 » خود انسان از خودش خبر دارد . هر چند هم بهانه بياورد و هر قدر هم عذربتراشد .
ولى به هر حال مىخواهد مقابل خود را باز كند :
؛ « 2 » ولى آدمى مىخواهد راه را به روى خودش باز كند .
لذا وقتى كه بخواهد آتشنفس ملامت گر را خاموش كند و در برابر ضربات سهم گين آن دفاع و ايستادگى نمايد . در مقابل كارهاى ناشايست پى در پى عذرخواهى مىنمايد تا آن كه به مرور زمان به جهل مركب مبتلا مىشود و واى به حال كسى كه به چنين بلايى مبتلا شود . خداوند تعالى فرموده است :
؛
أَ فَمَنْ زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ فَرَآهُ حَسَناً فَإِنَّ اللَّهَ يُضِلُّ مَنْ يَشَاءُ وَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ فَلَا تَذْهَبْ نَفْسُكَ عَلَيْهِمْ حَسَرَاتٍ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِمَا يَصْنَعُونَ
« 3 » آيا درست است كه هر كس كار بدش برايش آراسته شود آن را خوب مىبيند ؟ پس معلوم مىشود كه خدا هر كس را بخواهد گمراه مىكند و هر كس را بخواهد راهنمايى
هامش
( 1 ) . قيامت ، آيه 14 و 15 .
( 2 ) . همان ، آيه 5 .
( 3 ) . فاطر ، آيه 8 .