از او سر زده باشد ، عذرخواهى مىكند . چنان كه عذرخواهى نكردن هم از صفت خودبزرگ بينى سرچشمه مىگيرد .
بنابراين ، هر كس كه خود را بزرگ انگارد ديگر عذرخواهى نخواهد كرد ، بلكه اصلًا ناپسندىيى در خود و اعمالِ ناشى از خود نخواهد ديد تا عذرخواهى كند . همانطور كه شيطان خود را بزرگ انگاشت و از خداوند تعالى عذرخواهى نكرد . كلام الهى است كه :
؛
قَالَ يَا إِبْلِيسُ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَسْجُدَ لِمَا خَلَقْتُ بِيَدَيَّ أَسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنْتَ مِنَ الْعَالِينَ إِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ
« 1 » - خداوند تعالى - گفت : اى ابليس ! چه چيزى تو را از سجده بر آفريده من كه با دو دستم او را آفريده ام بازداشت ؟ خود را بزرگ انگاشتى يا آن كه از صدرنشينان عالم هستى بوده اى ؟ - شيطان - گفت : من از او بهترم . تو مرا از آتش آفريدى در حالى كه او را از گل خلق كردى . - خداوند - گفت : از آن جا بيرون برو كه تو مطرودى و لعنت و نفرين من تا روز جزا بر تو باد . - شيطان - گفت : پس به عزت و سربلندى تو قسم مىخورم كه همگى شان را از راه بيرون مىكنم مگر بندگان پاك و برگزيده تو را .
عجيب اين جاست كه پس از طردش از جانب خداوند باز هم عذرخواهى نكرد .
هامش
( 1 ) . ص ، آيه 75 - 83 .