پيامدهاى اسراف
از آيات چنين برمىآيد كه عاقبت اسراف و زياده روى به كفر و هلاكت ختم مىشود . پيامدهايى كه بر اسراف و زياده روى مترتب است عبارتند از :
1 . به فسق ، خوش گذرانى و سركشى منجر مىشود كه در قرآن لفظ « اتراف » به آن اطلاق شده است . كلام الهى است :
؛
وَ إِذَا أَرَدْنَا أَنْ نُهْلِكَ قَرْيَةً أَمَرْنَا مُتْرَفِيهَا فَفَسَقُوا فِيهَا فَحَقَّ عَلَيْهَا الْقَوْلُ فَدَمَّرْنَاهَا تَدْمِيراً
« 1 » ما هر وقت اراده كنيم كه جايى را به نابودى بكشيم به خوش گذران هاى آنجا فرمان مىدهيم تا آنها در آن جا خراب كارى و فسق پيشه كنند . حرف ما كه تحقق پيدا كرد زير و رويش مىكنيم .
- ؛
وَ أَصْحَابُ الشِّمَالِ مَا أَصْحَابُ الشِّمَالِ وَ كَانُوا يُصِرُّونَ عَلَى الْحِنْثِ الْعَظِيمِ
« 2 » واصحاب شمال ، چه اصحاب شمالى ! آنها كه در تندباد و آب جوشان و سايه دود سياه قرار خواهند داشت كه نه خنك خواهد بود و نه آرام بخش . چراكه آنها پيش از آن خوش گذران بودند و بر انجام گناه بزرگ اصرار مىورزيدند .
2 . گاهى نيز به فقر منجر مىشود ، چنان كه خداوند نيز مىفرمايد :
؛
وَ لَا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَى عُنُقِكَ وَ لَا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوماً مَحْسُوراً
« 3 » نه هرگز دست خود ( در احسان به خلق ) محكم بسته دار و نه بسيار باز و گشاده دار كه هر كدام كنى به نكوهش و حسرت خواهى نشست .
هامش
( 1 ) . اسراء ، آيه 16 .
( 2 ) . واقعه ، آيات 41 - 46 .
( 3 ) . اسراء ، آيه 29 .