لذا مىبينيم كه قرآن در اين آيه آشكارا اعلام كرده است كه صفات پست و پليد ، غل و زنجير و معصيت ها زندان هاى تاريكى هستند .
اميرالمؤمنين ( ع ) هم كلام خود را از اين آيه اخذ كرده و فرموده است :
« الّلهُمَّ عَظُمَ بَلائى وَ افْرَطَ بى سُوءِ حالى وَ قَصُرَتْ بى اعْمالى وَ قَعَدَتْ بى اغْلالى . » « 1 »
خلاصه آن كه كارهاى زشت و ناپسند براى آدمى به منزله زندان و صفات رذل هم براى او به منزله زنجير هستند . لذا آدمى تا از آن دو رهايى پيدا نكرده نمىتواند به عالم ملكوت راه يابد .
از حضرت عيسى بن مريم ( ع ) نقل شده است كه :
« لَنْ يَلِجَ مَلَكُوتُ السّمَواتِ [ وَ الْارْضِ ] مَنْ لَمْ يُولَدْ مَرَّتَيْن ، [ التَّوَلُّدِ مِنَ الْامِّ وَ التَّوَلُّدِ مِنْ قِشْرِ الطَّبيعَة ] ؛ « 2 »
تا كسى دوبار زاييده نشود نمىتواند در ملكوت آسمان ها و زمين رخنه كند . يعنى يك بار از دل مادر زاييده شود و بار ديگر از دل طبيعت مادّى بيرون آيد . »
همان طورى كه پرنده يك بار تخم مىگذارد و بار ديگر جوجه از تخم بيرون مىآيد و بار سوم با تربيت مادر پرواز را فرا مىگيرد ، آدمى زاده نيز بايد پس از تولد از مادر ، پوسته خارجى تخم طبيعت را بشكند تا به ملكوت اعلا پرواز نمايد كه زندگى پاك - حيات طيّبه - نيز همين است . كلام الهى است :
؛
مَنْ عَمِلَ صَالِحاً مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَيَاةً طَيِّبَةً وَ لَنَجْزِيَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ
« 3 » هر كس كه كار شايسته انجام دهد - چه مرد باشد و چه زن - در صورتى كه مؤمن باشد ما او را به زندگى پاك ، زنده مىداريم .
هامش
( 1 ) . مصباح كفعمى ، ص 555 ، ( الفصل الرابع و الاربعون فيما يعمل فى شعبان ) .
( 2 ) . ر . ك : تفسير الإلوسى ، ج 1 ، ص 363 .
( 3 ) . نحل ، آيه 97 .