در آيه شريفه براى تقريب معنى به ذهن تشبيه « معقول » به « محسوس » شده است از اين رو مى فرمايد :
آيا كسى كه پايه هاى آن « مسجد » را بر تقوى خدا و براى خشنودى ( او ) تأسيس كند ، بهتر است يا آن كه پايه هايش بر تكيه گاه سستى در مسير سيلاب ( براى نفاق و تفرقه كلام در اسلام ) بنا كند ، كه زود با او در آتش جهنم درغلتد ؟ و خد ا هرگز ستمكاران را هدايت نخواهد كرد .
« تقوى » به معنى پرهيزكارى است و در اصطلاح پرهيز كردن از هر چيزى است كه مخالفت پروردگار در آن نهفته باشد و به عبارتى ترسيدن از خداوند تبارك و تعالى است . « تقوى » توشه ى راهى است كه براى همه ى روندگان به سوى ايزد يكتا لازم ، بلكه از ضروريات اوليه مسير الهى است . از اين رو ، فرمود :
« فاتّقُوا اللهَ ما استَطَعتُم » « 1 »
تا مى توانيد از خدا بترسيد و پرهيزگار باشيد
خداوند حكيم براى عبادات ، حدّ معينى تعيين فرموده است ( مثلًا ) خمس را يك پنجم ، زكات را يكدهم ، حج را يك بار ، نماز را در هر شبانه روز 17 ركعت و . . . قرار داده است . امّا سه چيز را محدود نفرمود كه « تقوى » از جمله آنهاست .
آيه ى شريفه بدين مفهوم است كه انسان بايد همواره در تلاش باشد تا به مراتب بالاى تقوى برسد و از محرمات الهى ، كوچك و بزرگ اجتناب ورزد . زيرا ، هر چند در ظاهر ناچيز جلوه نمايد ، ولى در عالم
هامش
( 1 ) - سوره ى تغابن ، آيه 16