وجدان اخلاقى
دومين عاملى كه در نيروى كنترلكننده ى جوان نقش بسزايى دارد ، وجدان اخلاقى است كه به تناسب تمايلات و غرائز جوان ، زنده و بسيار حساس و هوشيار است ( درست مثل تناسب ترمز هر اتومبيل با نيروى سرعت و شتاب آن ) ، به همين جهت نسل جوان ، و مخصوصاً دخترها ، به خاطر جنبههاى عاطفى خود ، به خوبى مىتوانند از آن استفاده كنند .
قرآنكريم به وجدان اخلاقى ، اين نيروى مهم كنترلكننده ، بسيار اهميت داده است به نحوى كه از يك طرف به آن قسم خورده و از طرف ديگر ، آن را در كنار روز قيامت گذاشته است . خداوند در سوره ى قيامت مىفرمايد :
لا اقسِمُ بِيَوْمِ القِيامَةِ وَ لا اقْسِمُ بِالنَّفسِ اللَّوّامَةِ
« 1 » « قسم به روز قيامت و قسم به وجدان اخلاقى » .
اما اينكه چرا خداوند متعال ، وجدان اخلاقى و نفس لوامه را در كنار روز قيامت قرار داده ؟ بايد گفت كه به خاطر يك سرى شباهت ، ويژگى و خصوصيتى است كه در هر دو
هامش
( 1 ) - سوره ى قيامت / 1 و 2 . منظور از نفس لوامه ، نفسى است كه انسان را به خاطر گناه و كردار زشت ، يا رويگردانى او از عبادت و طاعت سرزنش مىكند ، يا بقول ابنعباس نفسى است كه آدمى را بر خير و شرّ ترغيب يا ملامت مىنمايد . ، تفسير الدر المنثور / ج 6 ، ص 287 .