نيروى كنترل كننده عقل
اولين و بديهىترين عامل در مجموعه ى نيروى كنترلكننده ى جوان ، عقل اوست ، اميرالمؤمنين على ( ع ) در اين زمينه مىفرمايند :
عقل ، پاككننده ( بازدارنده ) از بديها و امركننده ( ترغيب كننده ) به خوبيهاست . « 1 » عقل جوان ، هر چند كه ناپخته و مثل نهالى نوپاست . اما داراى ظرافت ويژهاى است كه جوان بايد از آن مدد بگيرد و اين ويژگى ، همان جوانى و شادابى است . اما ببينيم كه عقل چيست ؟
آنچه مىتوان ، به زبان بسيار ساده گفت اين است كه : عقل درختى است كه ميوه و ثمرهاش ، تفكر ، تذكر و تنبه است ، و قوهاى است كه خوبيها را از بديها تميز مىدهد . قرآن كريم نيز در تعريف عقل ، بر همين نكته تكيه كرده و مىفرمايد :
فَبَشِّرْ عِبادِ الَّذينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَولَ فَيَتَّبِعُونَ احْسَنَهُ اولئِكَ الَّذينَ هَديهُمُ اللهُ وَ اولئِكَ هُمْ اولُوا الالْبابِ « 2 » . . . « پس ( اى رسول ) تو هم آن بندگان را به لطف و رحمت من بشارت ده ، بندگانى كه
هامش
( 1 ) - العقلُ مُنَزِّهٌ عَنِ الْمُنْكَر ، امِرٌ بِالمَعروف ، غررالحكم .
( 2 ) - سوره ى زمر / 18 .