و اين دنياى مادى داشته باشند و اين امر در نزد آنها گناهى بزرگ به شمار مىآيد كه چرا بايد آنگاه كه در محضر ربوبى هستند به عالم جسم و ماده توجه كنند و از مقام عبوديت الهى منصرف شوند و از اينجاست كه دعاهاى شريف كميل ، ابوحمزه ى ثمالى ، مناجات شعبانيه و ساير ادعيه و راز و نيازهاى ائمه معصومين ( ع ) سرچشمه گرفته است .
بنابراين وقتى چيزى ممكن الوجود شد ، هر كس هم كه باشد ولو معصومين ( ع ) و واسطه فيض خداوند ، باز قصورها و تقصيرها دارد ، بدين معنا كه آنطور كه بايد و شايد به تناسب خود نمىتواند به رسم عبودى عمل كند .
شكر نعمت
مرحوم حاجى ملاهادى سبزوارى در مراتب توبه ، در آخر كتاب شرح منظومه ، عبارت رسا و شيوايى دارد ، مىگويد :
كدرج التوب مراتب التقى من حرمةٍ او حل او غير اللقا « 1 »
يعنى توبه سه قسم است ، يكى براى عموم مردم ، آنگاه كه گناه كردند و رسم عبوديت را زير پا گذاشتند و آن را ضربه زدند . ديگرى براى انبياست در حلال الهى و در زمان ترك اولى و سومين قسم از اقسام توبه هم براى چهارده معصوم ( ع ) است ، زمانى كه از مقام ربوبى به عالم ناسوت و ماده انصراف پيدا كرده و به آن توجه مىنمودهاند .
از طرف ديگر ، هيچكس نمىتواند به اندازه ى خودش ، شكر نعمتهاى خداوندى را به جاى آورد و اين بسته به تناسب و ظرفيت افراد بشر است . از يك فرد عادى گرفته تا سروران معصوم ما ( ع ) ، مثلًا ، اميرالمؤمنين على ( ع ) واسطه ى فيض اين عالم است ، سعه ى وجودى او يعنى تسلط وجودى بر همه چيز غير از خداوند تبارك و تعالى ، او مظهر اسماء و صفات ، آن هم به تمامه و به نحو كامل است ، اما با اين همه نمىتواند به تناسب خودش شكر نعمتهاى بيكران الهى را بنمايد .
هامش
( 1 ) - شرح منظومه / فريدة فى التقوى ، ص 355 .